بیلدینگ پلاس
بیلدینگ پلاس
۱۰ مهر ۱۳۹۵
تحریریه بیلدینگ پلاس

منبع انبساط بسته

پیش از این لزوم استفاده از مخازنی جهت تحمل فشار اضافی سیال گرم شده و جبران کمبود آب در گردش در سیستم های حرارت مرکزی سخن گفتیم. گفتیم که این مخزن ، منبع انبساط نام داشته و با توجه به ساختار و نحوه عملکردشان در سیستم به دو نوع منبع انبساط باز و منبع تحت فشار تقسیم بندی می شوند. پیش از این عملکرد و مزایا و معایب منابع انبساط باز را بررسی نمودیم. در ادامه روش نصب مخزن انبساط بسته را در فیلم آورده ایم.

مخزن انبساط بسته

از معایب منبع انبساط باز گفتیم:

  • الزام به لوله‌کشی نسبتا بالا جهت نصب منبع انبساط باز در پشت بام
  • عدم پاسخ گویی این منابع در فشار های زیاد
  • امکان بروز زنگ زدگی (خوردگی) با وجود هوا و آب
  • اتلاف انرژی زیاد در اثر انتقال زیاد با هوای سرد محیط در زمستان

بنابراین در برخی از محدودیت هایی که طرح سیستم حرارت مرکزی و فضای ساختمان برای ما ایجاد می کند می توانیم از منبع انبساط بسته استفاده نماییم. همچنین برای جلوگیری از اتلاف انرژی در منبع انبساط باز علاوه بر منبع انبساط عایق دار ، منبع تحت فشار نیز می توانند راه حل مناسبی باشند.

شکل شماتيک دياگرام سيستم حرارت مرکزي با منبع انبساط بسته

نقشه موتورخانه با منبع انبساط بسته

نحوه عملکرد منبع انبساط بسته

منبع تحت فشار با هوای آزاد ارتباط ندارد. برخلاف مخزن انبساط باز که در معرض هوای اطراف قرار دارد و ارتفاع فشاری که منبع انبساط باز به سیستم اعمال می کند وابسته به فشار هوای محیط و ارتفاع منبع نسبت به سیستم می باشد. در مخزن تحت فشار ، فشار سیستم توسط مکانیزم بالشتک های هوا یا یک گاز بی اثر مانند ازت تامین می شود. منبع انبساط بسته می تواند در هر جایی از ساختمان ( معمولا داخل موتورخانه ) بر روی سیستم حرارت مرکزی نصب گردد.

این نوع از منابع انبساط در سیستم های گرمایش با دمای زیاد و در مواردی که بدلیل محدودیت فضا و ارتفاع ، استفاده از منبع انبساط باز میسر نمی باشد بکار گرفته می شوند. برای کنترل فشار در این مخازن از شیر اطمینان استفاده شده و حداکثر فشار تنظیمی بر اساس طرح تعیین می گردد. حداقل فشاز نیز باید طوری تنظیم شود که بالاترین مبدل حرارتی ( رادیاتور شوفاژ ) همواره از آب پر باشد.

 

شکل شماتيک دياگرام سيستم برودت مرکزي و منبع انبساط بسته

دیاگرام نصب منبع انبساط بسته در سیستم سرمایش مرکزی

محل نصب منبع انبساط بسته

در داخل منبع انبساط بسته ، مخزنی وجود دارد که از گازی بی اثر و تحت فشار پر شده و همچنین بخشی که برای ورود آب در گردش سیستم حرارت مرکزی در نظر گرفته شده است در جنب آن مخزن قرار دارد. بوسیله برقراری تعادل فشاری بین گاز تحت فشار و آب سیرکولاسیون ، مقدار فشار آب موجود در سیستم تنظیم می‌شود. بنابراین منبع تحت فشار نیازی به نصب در ارتفاع بالاتر از دیگ نداشته و می توان آن را در موتورخانه و یا در هر بخش دیگری در نزدیکی دیگ نصب نمود.

منابع انبساط بسته را با توجه به ساختار و مکانیزم عملکردی ، نوع گاز و نوع مخزن گاز ، به دو دسته عمده تقسیم می شود:

  • منبع انبساط بسته قابل تنظیم
  • مخزن تحت فشار دیافراگمی
تعدادي منبع انبساط بسته در اندازه هاي مختلف

منبع انبساط بسته در حجم های مختلف

منبع انبساط بسته قابل تنظیم 

در منابع انبساط بسته قابل تنظیم ، در اثر تغییرات دمای آب در گردش سیستم حرارت مرکزی ، حجم آب سیرکولاسیون در اثر انبساط و انقباض تغییر کرده و بوسیله مکانیزمی هوای لازم  به منبع انبساط بسته تزریق یا از آن خارج می‌شود. بدین صورت که در ابتدا شیر الکترونیکی خروجی هوا بسته و کمپرسور خاموش می‌باشد که در  این حالت مقدار اندکی آب در دمای پایین در منبع موجود است. بعد از گرم شدن آب سیرکولاسیون سیستم حرارت مرکزی ، حجم آن افزایش یافته و هوای درون مخزن تحت فشار از طریق شیری که بر روی منبع وجود دارد خارج می‌شود.

هنگامی که مقدار آب درون منبع انبساط بسته قابل تنظیم به بیشترین حجم خود رسید ، شیر خروج هوا بسته شده و فشار داخل مخزن ثابت می‌گردد و از طرفی در صورت کاهش دمای سیستم که باعث کاهش حجم آب سیرکولاسیون می‌گردد ، هوا از طریق کمپرسوری به منبع تزریق می شود و فشار هوای درون مخزن تحت فشار قابل تنظیم ثابت می ماند. در این سیستم احتمال نفوذ هوا در داخل آب وجود دارد و این امر باعث می شود هوا با جریان آب سیرکولاسیون مخلوط شود و دایما در داخل دستگاه ها و پایانه های حرارتی حباب های هوا ظاهر شده که باعث اشکال در سیستم گردش آب می گردد و دائما باید سیستم هواگیری شود.

شکل شماتيک عملکرد منبع انبساط بسته قابل تنظيم

مکانیزم منبع انبساط بسته قابل تنظیم با هوا

مخزن تحت فشار دیافراگمی

در منبع انبساط بسته دیافراگمی ، یک غشای لاستیکی در داخل منبع تعبیه شده است. در زیر غشا آبگرم سیرکولاسیون سیستم حرارت مرکزی و در بالای آن هوا یا گاز تحت فشار وجود دارد. بخش گازی حاوی مقدار معینی از هوا و یا نیتروژن است که در متراکم‌ترین حالت بیشترین فشار اعمال شده به چرخه را تحمل می‌نماید. بخش خالی منبع نیز توسط آب منبسط شده پر می‌شود. این آب منبسط شده ، دیافراگم حائل بین دو بخش را آنقدر به سمت بخش گازی جابجا می‌کند که بخش گازی به فشرده ترین حالت خود برسد که در این صورت فشار عملیاتی مورد نیاز چرخه تامین می‌گردد.

منبع انبساط بسته و لوله های فلزی

طریقه لوله کشی مخزن انبساط بسته

معایب منبع انبساط دیافراگمی

عیب مخزن تحت فشار دیافراگمی در این است که بعد از مدتی غشای لاستیکی یا همان دیافراگم حالت الاستیسیته خود را از دست می دهد و یا حتی پاره و سوراخ می شود که این مساله برای سیستم انتقال آب در گردش مشکل ایجاد می نماید.

برش مقطعی از منبع انبساط بسته

منبع انبساط بسته دیافراگمی

خاطر نشان می گردد همانطور که در مورد منبع انبساط باز گفته شد یکی از معایب قابل ملاحظه این مخازن در معرض شرایط جو بودن آنها است که باعث هدر رفت حرارت موجود در آبگرم سیرکولاسیون سیستم حرارت مرکزی است که یکی از راه حل ها برای رفع این نقص استفاده از منابع انبساط عایق دار و راه حل دیگر استفاده از منابع انبساط بسته می باشد.

یکی از نکات مهم در طراحی تاسیسات موتورخانه ها انتخاب منبع انبساط متناسب با سیستم  است به همین دلیل مقاله ای را به محاسبه حجم منبع انبساط اختصاص داده ایم.

بازخورد این مطلب را در راستای بررسی منبع انبساط بسته با ما در میان گذاشته و به بیلدینگ پلاس برای کنکاش بیشتر در این مقوله و موضوعات دیگر یاری رسانید.

برداشت و ترجمه از : hamworthy-heating

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس امری حرفه ای و اخلاقی است”

Review: 4.95 - "منبع انبساط بسته" by , written on مهر ۱۰, ۱۳۹۵

پیش از این لزوم استفاده از مخازنی جهت تحمل فشار اضافی سیال گرم […]

مقالات مرتبط

منبع انبساط آبگرمکن خورشیدی

منبع انبساط سیستم گرمایش خورشیدی

منبع انبساط سیستم گرمایش خورشیدی یکی از تجهیزات جانبی هستند که برای کنترل فشار آبگرم در برخی از انواع س ...

اتصالات لوله پنج لایه در سیستم های تاسیسات مکانیکی

اتصالات لوله پنج لایه

از مهمترین خاصیت لوله های پنج لایه این است که از مقدار کمتری اتصالات در آن اضافه می شود چرا که به علت م ...

اجزاي يک انرژی متر

انرژی متر ( کنتور تفکیک کننده مصرف انرژی )

  انرژی متر یکی از ابزار های اندازه گیری میزان گرمایش و سرمایش مصرفی در ساختمان ها می باشد که ب ...

دیدگاه ( 6 )

  1. رضا خندان۲۹ آذر ۱۳۹۷

    تفاوت منبع انبساط بسته و منبع انبساط باز چیه؟ کدوم رو پیشنهاد میکنین؟

    پاسخ
    • هیات تحریریه بیلدینگ پلاس۲۹ آذر ۱۳۹۷

      منبع انبساط بسته فشار مدار را به کمک فشار گاز محبوس در محفظه دیافراگمی کنترل می کند اما منبع انبساط باز به وسیله ارتفاع خودش این فشار را تنظیم می کند. پس مکان منبع انبساط باز باید بالای ساختمان باشد اما مکان منبع انبساط بسته اهمیتی ندارد.

      پاسخ
  2. سوزان۱۶ دی ۱۳۹۷

    حجم منبع انبساط بسته ای که برای خونمون لازمه رو چجوری باید محاسبه کنیم؟ اگه حجم منبع انبساط رو کمتر یا بیشتر انتخاب کنیم چه مشکلی ایجاد میشه. حجم منبع انبساط باز هم محاسبه اش شبیه بسته اس یا نه؟

    پاسخ
    • هیات تحریریه بیلدینگ پلاس۱۷ دی ۱۳۹۷

      حجم مخزن انبساط منزل شما به حجم آب در گردش مدار آبرسانی ساختمان بستگی دارد. در صورت انتخاب نابجا ، پمپ شما دچار مشکل می شود یا بویلر شما باید بیشتر کار کند. محاسبه حجم منبع انبساط بسته مانند مخزن انبساط باز است و تفاوتی ندارد.

      پاسخ
  3. کارورز۰۱ بهمن ۱۳۹۷

    من اسم مخزن انبساط عایق رو خیلی شنیدم. مگه منبع تحت فشار نیازی به عایق کاری نداره؟ منبع انبساط بسته چه فرقی با تحت فشار داره؟

    پاسخ
    • هیات تحریریه بیلدینگ پلاس۰۱ بهمن ۱۳۹۷

      منبع تحت فشار در موتورخانه قرار می گیرد و در معرض هوای محیط بیرون نیست که نیاز آنچنانی به عایق داشته باشد.
      مخزن تحت فشار و مخزن بسته هردو به یک نوع منبع اشاره دارند و فرقی با یکدیگر ندارند.

      پاسخ

دیدگاه ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*



بیشتر بخوانید