معرفی و بررسی سیستم سرمایشی زنت

زنت دستگاه سرمایشی مبتنی بر تبرید تبخیری است که برای مناطق گرم و خشک مانند ایران کاربرد دارد. البته با اتصال به تجهیزات گرمایشی ، قابلیت استفاده در زمستان را نیز دارد. در این مقاله به تفصیل اجزای آن شرح داده شده است و عملکرد آن مورد بررسی قرار گرفته است. در پایان نیز با دیگر دستگاه های تهویه مقایسه شده است.

دستگاه زنت چیست

دستگاه زنت ساخت ایران است و با آب و هوای گرم و خشک مانند ایران مطابقت دارد و در دو مدل عمودی و افقی موجود است. دستگاه زنت برای سرمایش ، گرمایش و تنظیم رطوبت کاربرد دارد و سرمایش همراه با افزایش رطوبت انجام می شود. کلمه زنت مخفف سه کلمه زمستانی/نیمه/تابستانی است چون هم برای تابستان و هم برای زمستان کاربرد دارد و تجهیزات تهویه هردو فصل در آن موجود می باشد. کارکرد آن ترکیبی از هواساز و کولر آبی است و در ابعاد مختلف برای صنعت ، آپارتمان یا یک واحد کاربرد دارد. برای تک واحدی ها از دستگاه فشرده شده زنت با عنوان مینی زنت استفاده می کنند که البته زیبایی ظاهری آن بیشتر است.

سرمایش سیستم تهویه مطبوع زنت

اجزای دستگاه زنت

دستگاه زنت از اجزای زیر تشکیل می شود:

  • دریچه هوای تازه
  • کویل آب گرم
  • پد های سلولزی
  • پمپ آب
  • سیستم رطوبت زن
  • فن و الکترو موتور
  • دمپر
  • فیلتر
  • سیستم کنترلی
  • در ادامه به شرح هر یک از اجزا می پردازیم.
دستگاه تهویه مطبوع زنت عمودی

اجزای دستگاه سرمایشی

دریچه های هوای تازه و هوای رفت و برگشتی

دستگاه زنت شامل سه نوع دریچه با کاربردهای مختلف به نام دریچه هوای تازه و دریچه هوای رفت و دریچه هوای برگشت می باشد. دریچه هوای تازه مخصوص ورود هوای تازه محیط به درون دستگاه است. دریچه هوای رفت مخصوص خروج هوای تهویه شده داخل دستگاه به داخل ساختمان است. دریچه هوای برگشتی مخصوص ورود هوای ساختمان به دستگاه است. وجود دریچه هوای برگشت به این دلیل است که دمای آن با دمای ساختمان برابر است و با ورود آن به دستگاه و اختلاط با هوای تازه باعث نزدیک شدن دمای هوای تازه به دمای نهایی می شود.

لوور دریچه هواشور صنعتی

دریچه هوای ورودی دستگاه زنت

میزان هوای بازگشتی به دستگاه در موارد مختلف، متفاوت است و تعیین حجم آن با توجه به میزان کربن دی اکسید موجود در هوای برگشتی صورت می گیرد به این صورت که هرچقدر میزان کربن دی اکسید هوای برگشتی بیشتر باشد مقدار استفاده از آن کمتر می شود. میزان هوای بازگشتی در دستگاه زنت صنعتی بیشتر از دستگاه زنت خانگی است و این به دلیل جلوگیری از اتلاف انرژی است.

نمای شماتیک زنت پد سلولوزی فن سانتریفیوژ

دستگاه سرمایشی گرمایشی زنت

کویل آب گرم یا هیتر الکتریکی در دستگاه زنت

برای گرم کردن هوای ورودی از کویل های آب گرم یا هیتر الکتریکی استفاده می شود. کویل های آب گرم به دستگاه های بویلر یا پکیج متصل هستند اما هیتر الکتریکی گرمایش خود را از انرژی الکتریکی می گیرد. استفاده از هرکدام از روش ها معایب و مزایای خود را دارد به طور مثال کویل آب گرم هزینه تعمیر و نگهداری بیشتری دارد و هیتر الکتریکی مصرف برق زیادی دارد. برجستگی هایی که روی کویل ها وجود دارد فین نامیده می شوند و به منظور انتقال حرارت بهتر به کار می روند و البته موجب افت فشار هم می شوند. جنس کویل هم باید به گونه ای باشد که به عنوان رابط بین اب و هوا بتواند به خوبی عمل کند.

پد سلولوزی

پد های سلولزی

پدهای سلولزی یا پوشال

پد ها، شکل موج داری دارند که از جنس کاغذ هستند و برای ایجاد سطح تماس بهتر بین هوا و آب به کار می روند تا فرایند تبرید تبخیری را بهبود دهند و بر افت فشار تاثیر گذارند. انتخاب پدهای سلولزی با شیارهای منظم، کمترین مقاومت را در در برابر جریان هوا ایجاد می کند. حالت پد مناسب در طول کارکرد ثابت می ماند و راندمانش کاهش نمی یابد و دچار خردشدگی و ریزش به داخل مخزن اب و اسیب به پمپ نمی شود.

پمپ مستغرق شناور اویفنگ

پمپ مستغرق در تشتک آب

پمپ آب و آبفشان و سیستم آبرسانی از پمپ به پوشال ها

برای انتقال آب از تشتک به پد از پمپ استفاده می شود و برای وارد نشدن زائده به درون پمپ ، در اطراف آن محافظی توری نصب شده است. بهترین پمپ ها برای دستگاه زنت نوع مستغرق آن است که این نوع در مقابل قطرات آب مقاوم بوده و نمی سوزند.

فیلتر تجهیز زنت

در تابستان تماس هوا با پوشال های مرطوب باعث گرفته شدن ذرات هوا می شود اما در زمستان فیلتر ها وظیفه حذف ذرات هوا را بر عهده دارند البته با وجود فیلتر حتی در تابستان هم می توان بدون استفاده از رطوبت، هوا را تصفیه کرد. فیلتر ها در انواع گوناگونی موجود هستند و استفاده از آن ها اختیاری است.

فن سانتریفیوژ الکتروموتور

فن و الکتروموتور با کوپلینگ غیر مستقیم

کاربرد فن و الکتروموتور در دستگاه زنت

وظیفه کنترل میزان هوای رفت را بر عهده دارد. در صورتی کار خود را به خوبی انجام می دهد که بالانس استاتیکی و دینامیکی شده باشد.

سیستم رطوبت زن در زمستان

رطوبت زنی با پاشش آب در مسیر جریان هوا انجام می شود. از نازل هایی جهت پاشش آب استفاده می شود و میزان رطوبت هوا قابل تنظیم است و هرچقدر قطرات آب ریزتر باشند کیفیت رطوبت زنی بهتر می گردد از طرفی برای این امر باید منافذ نازل ریزتر باشند که افت فشار را افزایش داده و باعث افزایش هزینه می شود.

کنترلر ترموستات هانیول

ترموستات اتاقی متصل به دستگاه

کنترلر ، اینورتر و ترموستات

کنترلر ها باعث تسلط بر دستگاه زنت برای رسیدن هوا به حالت مطلوب می گردند. اینورتر برای افزایش عمر الکتروموتور مورد استفاده قرار می گیرد و دستگاه را در بهترین عملکرد قرار می دهد. ترموستات هم خود نوعی سیستم کنترلی است که برای تنظیم دما در حالت مطلوب کاربرد دارد.

دمپر کنترل جریان دبی هوا

دمپر کنترلی جریان هوای دستگاه

دمپر ها در تهویه مطبوع

برای تنظیم میزان جریان هوای دریچه های مختلف از آن استفاده می شود. محل قرار گیری دمپر در کانال های ارتباطی بین دستگاه زنت و ساختمان است.

سرمایش دستگاه زنت

سرمایش تبخیری دستگاه زنت

نحوه عملکرد دستگاه زنت

به دلیل نوع عملکرد دستگاه زنت که در ادامه توضیح داده خواهد شد، این دستگاه فقط برای مناطق با اب و هوای گرم و خشک کاربرد دارد چون از تبخیر رطوبت برای سرمایش استفاده می کند و در مناطقی که رطوبت بالایی دارند قابل استفاده نیست.

هنگامی که در تابستان از دستگاه زنت استفاده می کنیم، پمپ، آب را از تشتک به پوشال ها انتقال می دهد و باعث مرطوب شدن آنها می شود از طرفی فن با چرخش خود جریان هوا را روی پوشال ها ایجاد می کند، رطوبت پوشال ها تمایل به تبخیر دارد و برای تبخیر به گرمای نهان نیاز دارد که از هوای عبوری می گیرد و باعث خنک شدن هوا می شود. پوشال های هوا و رطوبت آن همچنین به عنوان فیلتر نیز عمل می کنند و باعث حذف ذرات معلق موجود در هوا می شوند که البته از فیلتر هم می توان برای کاربردهای مختلف و حذف آلاینده های مختلف استفاده کرد.

یونیت زمستانی نیمه تابستانی

اجزای داخلی یونیت سرمایشی

پمپ دستگاه زنت

پمپی که برای ایجاد جریان آب استفاده می شود در درون محفظه قرار می گیرد. باید توجه داشت که پمپ مورد استفاده تا جایی که امکان دارد از نوع مستغرق در آب باشد که نه تنها قطرات آب آسیبی به آن وارد نکنند بلکه حتی از آب به عنوان خنک کننده استفاده کند.

کویل گرمایش دستگاه زنت

برای ایجاد گرما در زمستان از کویل اب گرم یا هیتر الکتریکی استفاده می شود که کویل می تواند آب گرم خود را از پکیج بگیرد. فن با ایجاد جریان هوا بر روی کویل ها باعث گرم شدن هوا می شود و اگر دستگاه مجهز به رطوبت زن باشد قطرات ریز آب موجود در مسیر هوای گرم شده باعث افزایش رطوبت می شوند. فقط توجه شود که این آب حتما باید پیش گرم شده باشد که باعث خنک شدن هوا نشود.

هوای گرم یا سرد شده در زمستان یا تابستان توسط فن و دریچه های مرتبط به کانال های از پیش طراحی شده وارد می شود و در اتاق ها توزیع می شود.

دستگاه زنت آپارتمانی سقفی

نصب دستگاه زنت

نکات نصب و نگهداری دستگاه زنت

  • بسته به تعداد واحد تحت پوشش ، محل نصب دستگاه متفاوت است.
  • پشت بام یا موتورخانه برای دستگاه زنت مرکزی در نظر گرفته می شود.
  • می توان برای هر واحد، در بالکن یا داخل سقف کاذب مکانی را در نظر گرفت.
  • محفظه باید درون اتاقکی باشد که در زمستان بسته باشد تا از هدررفت انرژی جلوگیری شود.
  • سطح زیرین محل نصب دستگاه زنت باید عایق رطوبتی شود.
  • در صورت نزدیکی به محل استراحت ، باید از عایق صوتی استفاده کرد.
  • توجه شود که هر سال قبل از استفاده سرمایشی، پوشال ها یا پدهای سلولزی بازدید شوند تا اگر چنانچه دچار خردشدگی شده باشند و به داخل مخزن آب افتاده باشند قبل از آنکه همراه اب پمپ شوند و به پمپ اسیب وارد شود، تعویض شوند.
زنت خانگی سقفی

سرمایش خانگی

مزایا و معایب دستگاه

دستگاه زنت مزایا و معایبی نسبت به دیگر دستگاه ها دارد که در زیر به آن ها اشاره شده است:

مزایا

  • نسبت به سایر سیستم های تهویه ارزان تر است.
  • نصب و راه اندازی ساده و کم هزینه ای دارد.
  • مصرف برق کمی دارد.
  • برای زمستان و تابستان کاربرد دارد.
  • باعث حذف سیستم رادیاتور و لوله کشی در ساختمان می شود.
  • در زمستان هم می توان به عنوان رطوبت زن از آن استفاده کرد.
  • زمان گرم شدن فضا نسبت به رادیاتور کاهش می یابد.
  • بدون استفاده از فیلتر می تواند ذرات معلق را حذف کند.
  • هزینه نگهداری کمتری دارد.
  • به دلیل استفاده از پد سلولزی از ایجاد الرژی و حساسیت جلوگیری می کند.
  • فضای کمتری را اشغال می کند.

معایب

  • استفاده از آن در مناطق مرطوب میسر نیست.
  • محدودیت در حداقل دمای سرمایشی
سرمایشی اپارتمانی و صنعتی

سیستم سرمایشی آپارتمانی

مقایسه زنت و ایرواشر

  • دستگاه زنت و ایرواشر هردو سیستم گرمایش مشابه دارند.
  • برای سرمایش هم هردو از تماس آب و هوا و فرایند تبخیر برای سرمایش استفاده می کنند.
  • ایرواشر سرمایش را با استفاده از پوشال یا پد سلولزی انجام نمی دهد بلکه از پاشش آب در مسیر هوا استفاده می کند.
  • در ایرواشر برای اختلاط بهتر قطرات آب و هوا، از نازل با سوراخ ریزتر استفاده می کنند.
  • در ایرواشر وجود قطرات آب در هوا محتمل است که از صفحاتی برای گرفتن قطره استفاده می شود.
  • در دستگاه زنت ذرات معلق و روغن موجود در هوا بر روی پوشال ها قرار می گیرد و از این طریق ذرات حذف می شوند.
  • در ایرواشر، پرز و ذرات معلق و روغن موجود در هوا به قطرات آب می چسبند.
  • قطرات آب هم دوباره استفاده شده در ایواشر موجب انسداد نازل های اسپری می گردند.
  • در ایرواشر باید مواد ضد رسوب به آب اضافه کرد و آب را مرتبا تصفیه کرد.
  • در زنت پوشال ها باید مرتب عوض شوند.
  • برای هر دو دستگاه در زمستان چون معمولا از پاشش آب استفاده نمی شود، وظیفه حذف ذرات معلق و تصفیه هوا کاملا بر عهده فیلترها است.
دستگاه سرمایشی آپارتمانی

دستگاه سرمایشی زنت و هواساز

مقایسه زنت و هواساز

  • هر دو دستگاه برای حالت گرمایش و سرمایش و رطوبت زنی در ساختمان استفاده می شوند.
  • در دستگاه زنت تنها برای گرمایش به دستگاه های بیرونی مانند پکیج یا بویلر متوسل می شویم و برای ایجاد سرما از شیوه کولر های آبی کمک می گیریم.
  • در هواساز ها هم برای سرمایش و هم برای گرمایش از دستگاه های بیرونی مانند چیلر و بویلر استفاده می کنیم.
  • در واقع دستگاه هواساز رابط بین چیلر و بویلر و کانال های هوا است و هوای تهویه شده را توزیع می کند.
  • در هواساز ها چون سیستم سرمایش و گرمایش آن مبتنی بر تبخیر و وجود رطوبت زنی نیست.
  • استفاده از فیلترها امری اجتناب ناپذیر است مگر آن که از رطوبت زنی استفاده شود.
تهویه مطبوع زنت

دستگاه سرمایش خانگی

مقایسه زنت و داکت اسپلیت

  • هردو دستگاه برای توزیع هوای تهویه شده به محیط مورد نظر از کانال استفاده می کنند.
  • هردو دستگاه سرمایش را بدون نیاز به دستگاه دیگری انجام می دهند.
  • هردو دستگاه برای گرمایش از دستگاه دیگری مثل پکیج یا بویلر استفاده می کنند.
  • دستگاه زنت از سرمایش تبخیری استفاده می کند اما داکت اسپلیت از سیکل تبرید تراکمی بهره می برد.
  • دستگاه زنت از یک واحد تشکیل شده است اما داکت اسپلیت از دو واحد کندانسینگ و اواپراتور تشکیل شده است.
  • دستگاه زنت محدوده دمای سرماشی کمی دارد اما داکت اسپلیت در محدوده دمایی زیادی کار می کند.
  • دستگاه زنت قابلیت تنظیم رطوبت را دارد اما داکت اسپلیت رطوبت زن برای تنظیم رطوبت ندارد.

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس کاری حرفه ای و اخلاقی است”

تاریخ : 1397 / 08 / 29
دسته :

نظرات کاربران

سلام
از مقاله خوبتون متشکرم
امکان داره که بتونیم از دستگاه زنت برای زمستون هم استفاده بکنیم؟ چطوری میشه ازش به عنوان دستگاه مرکزی استفاده کرد؟ استفاده برای زمستون میتونه رطوبت زنی هم کنه؟

    سلام خدمت شما
    خواهش می کنم
    بله با اضافه کردن کویل گرمایشی که از پکیج یا موتورخانه وارد دستگاه زنت می شود می توانید از آن برای زمستان هم استفاده کنید. این دستگاه قابلیت استفاده به عنوان سرمایش مرکزی را هم دارد و مناسب ترین مکان برای نصب آن در پشت بام در یک محفظه بسته است همچنین کاملا اختیاری است که از رطوبت زن آن استفاده کنید و ماهیت دستگاه همراه با رطوبت زنی است.

سلام
همونطور که داخل متن اشاره کردین کلمه زنت یعنی زمستانی نیمه تابستانی. این یعنی دستگاه گرمایش هم ایجاد میکنه؟

    سلام
    بله دستگاه زنت با اضافه کردن کویل گرمایش که از موتورخانه یا پکیج گرفته می شود می تواند گرمایش هم ایجاد کند. البته این قابلیت را هم دارد که با همراه گرمایش رطوبت هم به هوا اضافه کند.

کارشناس بیلدینگ پلاس

سلام کارشناس بیلدینگ پلاس هستم به شما کمک میکنم متناسب با کار و نیاز خود محصول مناسب را انتخاب نمایید از صحبت با شما خوشحال خواهم شد.

02188662433