معرفی و بررسی روفتاپ پکیج

روفتاپ پکیج هوای بیرونی را تمیز و فیلتر می کند و با استفاده از کویل های گرمایشی یا سرمایشی به دمای مطلوب می رساند و در داکت های پخش شده در ساختمان توزیع می نماید. بنابراین روف تاپ پکیج یک سیستم تهویه مطبوع مرکزی می باشد. در این مقاله قصد داریم این سیستم را به طور کامل شرح و معرفی نماییم. همچنین در ادامه اجزای اصلی و نکات ایمنی و اجرایی را نیز بیان می کنیم. در پایان نیز نحوه کارکرد روفتاپ پکیج با تمام مطالب به صورت ویدئو نمایش داده شده است.

شماتیک کلی روفتاپ پکیج

روفتاپ پکیج چیست

روفتاپ پکیج یکی از انواع سیستم تهویه مطبوع است که برای سرمایش و گرمایش منازل یا دفاتر یا سالن ها از آن استفاده می شود. علت نام گذاری روفتاپ پکیج به این شیوه به این دلیل است که روفتاپ پکیج ها در پشت بام نصب می شوند و تمام اجزای تهویه شامل کویل اواپراتور ، فن ، کمپرسور و کندانسور هوایی در یک کابین مجتمع می شوند که یونیت پکیج نیز نامگذاری می شود.

این سیستم تهویه مطبوع متفاوت از سیستم اسپلیت عمل می کند. اسپلیپت ها عموما در کاربری های مسکونی استفاده می شوند و در آن ها کویل اواپراتور و فن را از کمپرسور و کندانسور جدا می کنند و این دو واحد را به ترتیب در داخل و بیرون ساختمان قرار می دهند.

مشخصات فنی روف تاپ پکیج و چگونگی کارکرد این دستگاه

استفاده از هوای برگشتی داخل ساختمان

اجزای اصلی روفتاپ پکیج

به طور کلی روف تاپ پکیج شامل یک بدنه اصلی و داکت های متصل به آن بوده که بدنه اصلی پکیج های پشت بامی به تناسب نوع عملکرد از چند بخش تشکیل شده است که هرکدام از این بخش ها اجزا مخصوص به خود را دارند که البته بعضی از این اجزا مانند فن به خاطر ایجاد جریان هوا ، در قسمت های مختلف می توانند وجود داشته باشند. اجزای اصلی روفتاپ پکیج ها عبارتند از :

  • دمپر و تنظیم کننده جریان هوای ورودی
  • فیلتر ها
  • کویل های گرمایش و سرمایش
  • فن و الکترو موتور
  • واحد کندانسینگ
  • استراکچر و کابین

در ادامه این بخش های اصلی را به طور مفصل بیان و شرح می نماییم.

بخش اول مربوط به دریچه های ورودی و خروجی هوا می شود که بر روی بدنه پکیج تعبیه شده اند. بالای دریچه ورودی هوای تازه، قاب پوششی تعبیه شده است که برای حفظ محیط داخلی پکیج از شرایط نامناسب اطراف کاربرد دارد.

بخش دوم مربوط به دمپرهای هوا است که داخل روفتاپ پکیج قرار دارند. این دمپر ها وظیفه کنترل جریان هوای ورودی و برگشتی به داخل کابین را دارند.

بخش سوم مربوط به صفحات فیلترها است که برای حذف ذرات و آلودگی های موجود در هوای ورودی و برگشتی به پکیج به کار می روند.

بخش  چهارم شامل کویل های سرمایش و گرمایش است که کویل سرمایش طبق چرخه ترمودینامیکی توسط لوله های مسی با کمپرسور در ارتباط بوده اما کویل گرمایشی توسط لوله هایی به پکیج گرمایشی یا موتورخانه مرکزی متصل است.

بخش پنجم شامل فن و الکتروموتور برای به جریان انداختن هوای تهویه شده در ساختمان است.

بخش ششم شامل کمپرسور ، کندانسور ، سیستم های کنترلی  ، فن کندانسور ، شیر فشار شکن و … می باشد.

بخش هفتم خارج از محفظه روفتاپ پکیج است و حاوی کانال ها و دمپرها و دریچه ها و ترموستات است که بیرون از پکیج قرار دارند و وظیفه انتقال و کنترل هوای بین دستگاه تهویه مطبوع و محیط داخلی ساختمان را برعهده دارند. روف تاپ پکیج ها با دو کانال متفاوت در ارتباط هستند. یک کانال که هوای تهویه شده را به ساختمان انتقال می دهد و کانال دیگری که مخصوص هوای برگشتی است و هوای ساختمان را وارد محفظه روفتاپ پکیج می کند.

قسمت هایی که در بالا ذکر شد هرکدام ساختمان مجزایی دارند و تقریبا در تمامی روف تاپ پکیج ها به چشم می خورند اما از قسمت هایی که در بعضی روفتاپ پکیج ها وجود دارند می توان به چرخ دمایی و رطوبت زن اشاره کرد که از چرخ دما به عنوان مبدل حرارتی استفاده می شود و رطوبت زن برای افزایش رطوبت و کیفیت هوا به کار می رود.

روف تاپ پکیج یونیت

چگونگی کارکرد دستگاه

روف تاپ پکیج چگونه کار می کند

در یک روف تاپ پکیج معمولی ، کمپرسور در انتهای کابین قرار می گیرد و کویل های کندانسور در اطراف آن یا در نزدیکی آن جانمایی می شوند. مبرد کم فشار و سرد به شکل گاز وارد کمپرسور می شود که کمپرسور آن را به شکل یک گاز گرم و فشار بالا ، فشرده می کند و سپس مبرد به سمت کندانسور هوایی جریان می یابد. ماده مبرد در کندانسور حرارت را از دست می دهد و فین های فلزی روی کویل های کندانسور باعث می شوند که انتقال حرارت بین مبرد و هوا بهتر صورت گیرد که البته فن کندانسور با ایجاد جریان هوای اجباری باعث می شود انتقال حرارت پیوسته صورت گیرد و همچنین هوای گرم شده از واحد خارج شود.

در روفتاپ پکیج ها ، مایع مبرد پس از خروج از کندانسور از شیر انبساط گذر کرده و فشار آن کاهش می یابد و وارد کویل های اواپراتور می شود. در اواپراتور ، مبرد مایع به دلیل سرد بودن از هوای وارد شده به پکیج ، از آن گرما می گیرد و هوا  را خنک کرده و تغییر فاز از مایع به گاز در مبرد اتفاق می افتد. سپس ماده مبرد جهت افزایش فشار دوباره وارد کمپرسور می شود و این چرخه به طور مداوم تکرار می شود تا دمای زون های مورد نظر به دمای تنظیم ترموستات برسد.

برخی از انواع روف تاپ پکیج ها علاوه بر تامین بار سرمایشی ، بار گرمایشی ساختمان را نیز تامین می کنند. این پکیج های پشت بامی که هم برای گرمایش و هم برای سرمایش استفاده می شوند، می توانند بار گرمایشی را توسط موتورخانه مرکزی به همراه یک مبدل حرارتی ، یا یک پکیج حرارتی مستقل و یا یک هیتر برقی تامین کنند. در این حالت هوای ورودی به پکیج پشت بامی گرم شده و به وسیله فن به ساختمان انتقال می یابد.

نحوه قرار گیري روفتاپ پکیج در پشت بام

نصب دستگاه روفتاپ پکیج

تنظیم عملکرد روفتاپ پکیج

در سیستم تهویه مطبوع از نوع روفتاپ پکیج چهار دریچه وجود دارد که یکی از این درچه ها مربوط به هوای تهویه شده ارسالی به ساختمان ، دیگری مربوط به هوای تازه ورودی به محفظه پکیج پشت بامی است ، سومین دریچه مربوط به هوای برگشتی از ساختمان به داخل محفظه پکیج و دریچه چهارم نیز برای خروج هوای برگشتی از محفظه پکیج است که در مواقع لزوم استفاده می شود.

هنگامی که برای استفاده از سیستم تهویه مطبوع روفتاپ پکیج ، ترموستات روی دمای مورد نظر تنظیم می گردد با این عمل در واقع به سیستم تهویه مطبوع این فرمان داده می شود که تا رسیدن دمای هوای تهویه شده به دمای تنظیمی در ترموستات به  عملکرد خود ادامه دهد همچنین می توان عملکرد سیستم پکیج پشت بامی را بر روی حالت گرمایش یا سرمایش تنظیم نمود. این کار با توجه به نوع روفتاپ پکیج به روش های متفاوتی می تواند انچام شود.

در صورتی که برای تهویه هوای ساختمان نیاز به صد درصد هوای تازه باشد می توان دمپر دریچه هوای برگشتی را بسته نگه داشت یا در صورت باز بودن آن، باید تمام هوای برگشتی وارد شده به محفظه را از طریق دریچه خروج هوای برگشتی از محفظه خارج نمود.

برای اختلاط هوای تازه با هوای برگشتی جهت کاهش مصرف انرژی در روف تاپ پکیج ها می توان دریچه ورودی هوای برگشتی را باز نمود و با تنظیم دریچه خروجی هوای برگشتی درصد اختلاط هوای تازه با هوای برگشتی در روفتاپ پکیج را مشخص کرد. در این جالت هوای برگشتی اجازه ورود به روفتاپ پکیج را دارد اما قسمتی از آن تهویه شده و قسمتی هم به سمت خروجی هوای برگشت هدایت می گردد. در این صورت دمپرهای هوای برگشت و خروجی هوای برگشت نیمه باز می مانند. این روش باعث می شود که مصرف انرژی کمتر شود چون هوای برگشتی تقریبا در همان دمای مد نظر قرار دارد.

در آخرین حالت می توان هوای برگشتی را به داخل روفتاپ پکیج هدایت کرد و تمامی آن را به سمت خارج هدایت نمود در این حالت برای استفاده از انرژی هوای برگشتی می توان از چرخ دما استفاده کرد که هوای تازه در حالت سرمایش، پیش سرد و در حالت گرمایش، پیش گرم می شود.

انواع روفتاپ پکیج

کانال کشی پکیج پشت بامی

نکاتی در مورد نصب و تعمیر روفتاپ پکیج

برای استفاده از روفتاپ پکیج ابتدا باید بهترین مکان برای نصب آن انتخاب شود سپس متناسب با مکان آن، کانال کشی و زون بندی مربوطه صورت گیرد و سعی شود تا جایی که امکان دارد محل نصب پکیج پشت بامی نسبت به زون بندی ها متقارن باشد.

در صورت بروز مشکلات زیر، سیستم تهویه مطبوع نیاز به بررسی و تعمیرات احتمالی دارد:

  • هوا به طور مناسب در ساختمان گردش کافی ( سیر کوله ) نمی کند.
  • سیستم کارایی خود را از دست داده باشد و بهره وری انرژی پایین باشد.
  • صداهای عجیب غریب تولید شود.
  • سیستم اغلب قبل از خنک شدن فضا مرتبا خاموش و روشن شود.
  • بوی بد از سیستم به مشام برسد.

با وجود مزایای عالی سیستم روفتاپ پکیج ، این نوع از سیستم تهویه مطبوع نیاز به مراقبت های دوره ای منظم دارد که این امر باعث افزایش کارایی آن می شود.

سیستم های پکیج پشت بامی و اجزای آن

تعمیر و نگهداری دستگاه

مقایسه مزایا و معایب روفتاپ پکیج ها

روف تاپ پکیج ها نسبت به دیگر سیستم های تهویه مطبوع و سرمایشی و گرمایشی ، مزایا و معایبی دارند که در ادامه به شرح هر یک می پردازیم.

مزایای روفتاپ پکیج ها

مزایای روف تاپ پکیج ها عبارتند از :

  • هزینه نصب کم

بدلیل اینکه کلیه تاسیسات و تجهیزات روفتاپ پکیج به جز کانال ها در داخل محفظه اصلی آن قرار دارد نصب این سیستم در پشت بام بسیار ساده تر و کم هزینه تر از سایر تجهیزات تهویه مطبوع است.

  • انعطاف پذیری

سیستم تهویه مطبوع پشت بامی از لحاظ طراحی و ظرفیت سرمایشی و گرمایشی بسیار انعطاف پذیر است چرا که اگر فضای تحت کنترل سیستم گسترش یابد و یا باز طراحی گردد، می توان تعداد روفتاپ پکیج ها را اضافه یا کم نمود و علاوه بر آن می توان بسته به بار گرمایش و سرمایشی مورد نیاز ساختمان ، واحدهای مختلف روفتاپ پکیج را در موقعیت های مختلف توزیع کرد.

  • آلودگی صوتی کمتر

در حالی که بسیاری از واحدهای تهویه مدرن از نسل های گذشته خود کم سر و صداتر هستند، باز هم سر و صدای آنها قابل تشخیص است. اما در سیستم روف تاپ پکیج ، سر و صدا در محدوده شنوایی نیست و ساختمان ساکت تر به نظر می رسد.

  • افزایش امنیت

واحدهای تهویه سطح زمین در معرض خطر سرقت هستند اما سیستم های پشت بامی از این خطر مصون هستند.

  • صرفه جویی در فضا

روفتاپ پکیج تمام اجزای گرمایشی و سرمایشی را در یک یونیت جای می دهد که روی سقف قرار دارد و محوطه اطراف ساختمان را اشغال نمی کند. همچنین تاثیری بر روی نما و زیبایی خانه ندارد.

  • حداقل کردن خسارت و آسیب

سایر سیستم های تهویه مطبوع که روی زمین نصب می شوند در معرض گرد و غبار و خاک و … قرار می گیرند اما روفتاپ پکیج ها از این جهت ایمن تر هستند.

  • تنوع در منبع انرژی

سیستم گرمایشی روف تاپ پکیج ها می تواند متنوع باشد ، یعنی با گاز طبیعی و برق کار می کنند.

  • بهبود عملکرد هوای داخلی

روفتاپ پکیج های تجاری در کاهش مصرف انرژی عملکرد مناسبی دارند برای مثال آنهایی که کنترل حجم هوای متغیر دارند ، با تامین هوای مورد نیاز با جریان متغیر که توسط فن دور متغیر ایجاد می شود در مصرف انرژی صرفه جویی دارد همچنین در این نوع از سیستم های تهویه مطبوع از چرخ حرارتی یا چرخ بازیابی انرژی برای کاهش بار سیستم استفاده می شود به طور مثال در تابستان رطوبت و گرمای هوای تازه را با سرما و خشکی هوای برگشتی می گیرد. همچنین سیستم ترموستات می تواند عملیات روفتاپ پکیج را متناسب با تغییرات فصلی تنظیم کند.

  • استفاده از هوای محیط ( هواسازی )

با قابلیت هواسازی روفتاپ پکیج ها ، می توان از هوای محیط بیرون برای ایجاد هوایی تازه ، تمیز و مطبوع در داخل استفاده نمود. هوا توسط فیلتر ها تازه و تمیز می شود.

  • سهولت تعمیر و نگهداری

واحدهای گرمایشی و سرمایشی روفتاپ پکیج ها به حداقل یک بار در سال برای کاهش مشکلات مکانیکی ، اطمینان از کارایی و جلوگیری از سایش نیاز به تعمیرات اساسی دارند و هنگام تعمیر هم نیازی به ورود تعمیرکار به داخل ساختمان نیست. فیلترها و محل های نشت بایستی به صورت ماهانه بررسی شوند و فین های کندانسور بایستی تمیز گردند.

اساس کار روف تاپ پکیج

مشاوره برای خرید پکیج

معایب روف تاپ پکیج ها

معایب روف تاپ پکیج ها عبارتند از :

  • وزن زیاد پکیج

بدلیل بالا بودن بار اعمال شده از طرف پکیج به سازه ساختمان برای تعیین موقعیت دقیق روفتاپ پکیج نیاز به مشورت با مهندس سازه ساختمان است.

  • کانال کشی افقی روی پشت بام

در بعضی موارد، واحد روفتاپ به کانال کشی افقی نیاز دارد که باید جزییات ساپورت مشخص شود که این امر ممکن است بر جانمایی سایر تاسیسات و تجهیزات مورد استفاده در پشت بام تاثیر بگذارد.

  • تک زون بودن

روف تاپ پکیج ها معمولا تک زون هستند که انعطاف دمایی در اتاق ها را کم می کند مگر آنکه کانال ها خود با دمپر ، زون بندی شده باشند.

در زیر فیلمی از چگونگی کارکرد و عملکرد روف تاپ پکیج و همچنین معرفی اجزای روفتاپ پکیج را مشاهده نمایید.

برداشت و ترجمه از : The Engineering Mindset

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس کاری حرفه ای و اخلاقی است”

تاریخ : 1397 / 08 / 23
دسته :

نظرات کاربران

با سلام
ممکنه بگین بین داکت اسپلیت و روفتاپ پکیج کدوم رو انتخاب کنیم؟ از لحاظ کارایی کدومشون بهتره و هزینه جانبی کمتری داره؟

    هرکدوم کارایی خودش رو داره
    روفتاپ پکیج بیرون از محیط داخلی قرار می گیرد و هوای تازه را فیلتر و گرم و سرد کرده و به داخل میفرستد. داکت اسپلیت اما دو واحد جدا دارد که واحد داخلی درون محیط قرار می گیرد و تنها هوای محیط داخل را تهویه کرده و هوای تازه از بیرون نمی گیرد.

میشه بگید برقرسانی روف تاپ پکیج ب چ شکلیه اصلا چجوری روشن میشه کلید داره؟؟

    برقرسانی به صورت کابلی انجام میشه و می تونید با تابلو برق و کلید روف تاپ پکیج رو روشن و خاموش کنید.

سلام ممنون از مطالب خوبی که گذاشتین.
درحال حاضر روفتاپ در دونوع یکپارچه (که توضیحات کامل شما بود) و در نوع دیگر دو تیکه که قسمت کندانسینگ یونیت در پشت بام و قسمت هواساز یا فن کویل که پنل داخلی هست در داخل قرار میگیره. و لوله های مسی حامل سیال عامل که مبرد است از یونیت خارجی تا یونیت داخلی لوله کشی میشا.
سوال بنده اینه که محدودیت ارتفاع و یا بعبارتی محدودیت طول لوله مسی رفت وبرگشت از پشت بام تا یونیت داخلی چقدره
باتشکر

کارشناس بیلدینگ پلاس

سلام کارشناس بیلدینگ پلاس هستم به شما کمک میکنم متناسب با کار و نیاز خود محصول مناسب را انتخاب نمایید از صحبت با شما خوشحال خواهم شد.

02126415104