معرفی انواع پمپ

پمپ ها برای انتقال سیالات از مکانی به مکان دیگر به کار می روند و این کار را با مصرف انرژی انجام می دهند و در مدل های بسیار متنوع و اندازه های مختلف در بازار وجود دارند. در این نوشته سعی خواهد شد انواع پمپ به اختصار معرفی شوند تا انتخاب برای خریدار آسان شود و به همین منظور تصاویری از هرکدام برای درک بهتر قرار داده شده است.

تعریف و تاریخچه انواع پمپ

پمپ یا تلمبه وسیله ای است که سیال را توسط نیروی مکانیکی از محلی به محل دیگر جابجا می کند و از ماشین های اولیه اختراع شده توسط بشر است و قدمتش تا مصر باستان نیز برمی گردد. شادوف یکی از اولین انواع پمپ ها بود که برای کشیدن آب در تمدن های گذشته استفاده می شد. به سبب این قدمت ، امروزه انواع و کاربردهای گسترده ای در صنعت پیدا کرده است.

نوع پمپ مورد استفاده کاملا به نوع کاربردی آن وابسته است و هنگام انتخاب باید به موارد زیر توجه کرد :

  • نوع سیالی که جابجا می شود.
  • مسافتی که سیال جابجا می شود.
  • حجمی از سیال که جابجا می شود.

طراحی ها و مدل های پمپ به قدری گسترده است که انتخاب مناسب ترین پمپ برای یک نیاز به خصوص را دشوار می کند.

"اشکال

اشکال مختلف پره های پمپ

دسته بندی انواع پمپ ها بر اساس نوع عملکرد

پمپ ها را می توان بر اساس نوع کارکرد ، نوع ساختار و موقعیت کاربرد و جنبه های زندگی تقسیم بندی کرد که البته در دسته بندی آخر هیچ لزومی ندارد که هر پمپ تنها در یک نوع کاربری قرار داشته باشد. هرکدام از دسته بندی ها می تواند راهنمایی برای انتخاب دستگاه مناسب کارکرد مورد انتظار باشد.

"نمودار

نمودار دسته بندی پمپ ها

اگر پمپ ها را بر اساس کارکردشان دسته بندی نماییم، به دو دسته کلی سانتریفیوژی و جابجایی مثبت (PD) تقسیم بندی می شوند. هرکدام از این انواع در ادامه توضیح داده شده اند.

پمپ های گریز از مرکز (سانتریفیوژی)

مانند همه انواع پمپ به کمک یک پروانه (تیغه چرخان) مکش ایجاد می کند و سیال را درون لوله جابجا می کند و مرسوم ترین نوع است. گردش پروانه یک نیروی گریز از مرکز ایجاد می کند به همین دلیل به آن گریز از مرکز می گویند. این نوع بارها در مصارف گوناگون بکار گرفته شده و امتحانش را پس داده است.

انواع پمپ سانتریفیوژ

پمپ های گریز از مرکز آبی رنگ

برای پمپاژ سیالات با ویسکوزیته (گران روی) پایین، دبی بالا و فشار ورودی پایین مناسب هستند. پس بهترین گزینه برای حجم های زیاد از مواد هستند. غالبا برای جا به جایی آب بکار می روند اما برای برخی سوخت های سبک و مواد شیمیایی هم می توان از آنها بهره برد. در زیر به چند نوع کاربرد آن اشاره شده است:

  • منابع آب
  • انتقال آب دریا
  • گردش آب در سیستم (سیرکولاسیون)
  • تهویه هوا

    برشی از یک پمپ سانتریفیوژ

    برشی از یک پمپ سانتریفیوژ

  • تغذیه بویلر سیستم حرارت مرکزی ساختمان
  • انتقال سوخت های سبک
  • محصولات پتروشیمی
  • شستشو و اطفای حریق
  • آبیاری

گرچه عموما برای سیالات تمیز بکار می روند، اما با انتخاب پروانه مناسب (مثل پروانه گردابی) می توان سیال رسوب دار هم جابجا کرد.

شماتیک پمپ سانتریفیوژ

نحوه ایجاد جریان به وسیله پروانه

طراحی ساده ای متشکل از چند قطعه متحرک دارند. به همین جهت هزینه تولید و تعمیرشان پایین است. همچنین مناسب موقعیت هایی هستند که نیاز به استفاده زیاد یا مداوم از پمپ است.

این نوع را می توان با انواع مواد از جمله پلاستیک و فولاد برای نیروهای کم، برنز و استیل ضدزنگ برای مصارف بهداشتی یا مواد خورنده تولید کرد. ضمنا این پمپ ها غالبا فضای کمتری را اشغال می کنند.

طراحی پروانه ها غالبا به سه شکل انجام می گیرد: باز، بسته و نیمه بسته

انواع پروانه

انواع پروانه های پمپ سانتریفیوژ

 پمپ های سانتریفیوژی

پمپ های سانتریفیوژی بنا به جهت جریانی که ایجاد می کنند به سه دسته کلی تقسیم می شوند:

  • محوری
  • شعاعی
  • ترکیبی

هرکدام از این انواع در زیر توضیح داده شده اند.

پمپ های سانتریفیوژی محوری

پروانه ها سیال را در امتداد محور شفت جابجا می کنند. به همین دلیل پمپ های جریان محوری طبق تعریف، گریز از مرکزی محسوب نمی شوند. (مناسب جریان با دبی بالا، فشار پایین). پروانه ها غالبا شیبدار و با زاویه طراحی می شوند (غالبا 45 درجه)

مزایای پمپ های گریز از مرکز جریان محور

نرخ (آهنگ) جریان انتفال بالا

قابلیت استفاده در شرایط خشک و مرطوب

معایب پمپ های گریز از مرکز جریان محور

هد پایین و قدرت تخلیه کم

مکش ضعیف

پروانه جریان محوری

پروانه ای برای ایجاد جریان محوری

پمپ های سانتریفیوژی شعاعی

این پروانه ها سیال را عمود بر محور شفت (با زاویه 90) جابجا می کنند. (نسبت به محوری مناسب برای جریان با دبی پایین و فشار بالا) پروانه ها اکثرا بین 4 تا 6 پره دارند و زاویه دار ساخته نمی شوند.

پروانه جریان شعاعی

پروانه ای برای ایجاد جریان شعاعی

پمپ های سانتریفیوژی ترکیبی

این پروانه ها سیال را به صورت مخروطی ، یعنی هم محوری و هم شعاعی جابجا می کنند. (مناسب جریان با دبی و فشار متوسط)

پروانه ایجاد جریان ترکیبی

پروانه ای برای ایجاد جریان ترکیبی

پمپ های جایجایی مثبت (PD)

عملکرد اصلی این پمپ ها انبساطی – انقباضی است. با ایجاد انبساط در محل ورود و انقباض در مرحله خروج سیال ، اختلاف فشاری ایجاد می کند که سیال را حرکت می دهد. برای پمپاژ سیالات ویسکوز بالا، دبی نسبتا پایین و فشار ورودی بالا مناسب هستند. برخلاف مدل های سانتریفیوژی برای شرایط سخت مناسب هستند. مزیت آنها این است که فشار ورودی تاثیری بر جریان ندارد به همین جهت غالبا به آنها پمپ های حجم ثابت می گویند.

 

تعدادی از معروف ترین پمپ های رفت و برگشتی از جمله دیافراگمی و پیستونی

تعدادی از معروف ترین پمپ های رفت و برگشتی از جمله دیافراگمی و پیستونی

پمپ رفت و برگشتی

در انواع پیستونی و دیافراگمی موجود است و با حرکت به جلو و عقب سیال را پمپ می کند. این پمپ به اجزای ورودی و خروجی مجهز است و در مرحله مکش، ورودی ها باز و خروجی ها بسته اند و در مرحله تخلیه عکس این حالت رخ می دهد.

پمپ دنده ای و خلاء و لوب

پمپ های گردشی (روتاری)

سیال را بصورت دورانی جابجا می کند. این حرکت سیال را به سمت لوله های خروجی هدایت می کند و در انواع حلزونی ( حفره ای ) ، پره ای ( تیغه ای ) ، اسکرو ، لوب ، دنده ای و پریستالتیک ( شلنگی ) موجود است.

پمپ های حلزونی و شلنگی برای سیالات پر رسوب مثل آب زیرزمینی و روغن پس مانده مناسب هستند. پمپ های اسکرو و پره ای برای سیالات تمیزتر مثل سوخت و روغن روان کاری مناسب هستند.

سیالات حساس به فشار (مثل برخی ژل ها) که نباید زیاد فشرده شوند تا خاصیت شان را حفط کنند یا موادی که باید تقریبا سالم پمپ شوند و له نشوند (مثل زیتون)، می توان از پمپ های حلزونی ، لوب و شلنگی بهره برد. چرا که سرعتی پایین و محفظه بزرگ تری از انواع سانتریفیوژی دارند.

اگر دوز جریان و ثابت بودن دبی برای شما یک معیار باشد، پمپ های شلنگی ، دیافراگمی و پیستونی گزینه های مناسب تری هستند.

پمپ جابجایی مثبت

پمپ جا به جایی مثبت آبی رنگ

نکات انواع پمپ های جا به جایی مثبت

پمپ های جا به جایی مثبت دارای نکات فراوانی هستند که به شرح ذیل است:

  • وقتی بکار می روند که جریان ثابتی لازم داشته باشیم.
  • نباید شیرهای سیستم هنگام کار کردن پمپ بسته شوند. برخلاف پمپ های سانتریفیوژی که بدون فشار پشت سیال کار نمی کنند، این پمپ ها همچنان کار کرده و ممکن است منجر به نشتی یا ترکیدگی لوله های خروجی شود.
  • یک شیر اطمینان داخلی یا خارجی باید در تخلیه پمپ نصب شود.
  • بیشتر مناسب استفاده برای دبی و فشارهای متوسط هستند.
  • نوع روتاری بسیار پربازده هستند اما برای دبی های بالا مناسب نیستند. می توان گردش (rpm) پمپ را بالا برد تا برای دبی بالا بهره بریم، ولی این کار سیستم را نهایتا فرسایش داده و بازده را کاهش می دهند.
  • خودمکش نیستند.
  • می توانند هوای به دام افتاده در سیستم شان را خارج کنند (برخلاف سانتریفیوژی)

تفاوت بین انواع پمپ های سانتریفیوژی و جابجایی مثبت (PD)

همانطور که در توضیحات بالا مشخص شد، سانتریفیوژ و جابجایی مثبت تفاوت هایی دارند که در هنگام انتخاب بین آنها باید به آن توجه کرد. در ادامه جدول مقایسه بین این دو نوع آورده شده است و پارامترهای مهم در آن مقایسه شده است.

جدول مقایسه سانتریفیوژ و جابجایی مثبت

جدول مقایسه پمپ های سانتریفیوژ و جابجایی مثبت

پارامتر های مهم در جدول بالا مقایسه شده اند که هنگام انتخاب لازم است آنها را در نظر گرفت. با توجه به جدول بالا مشاهده می شود که اگر به طور مثال نیاز باشد دستگاه دبی های مختلف بدهد باید از نوع سانتریفیوژ استفاده کرد یا اگر سیالی که جابجا می شود ویسکوزیته بالایی داشته باشد باید از نوع جابجایی مثبت استفاده کرد.

استفاده از سانتریفیوژ در صنعت

استفاده از پمپ سانتریفیوژ در صنعت

دسته بندی از لحاظ ساختار دستگاه

برای انتقال سیال به وسیله پمپ ها ، اجزای آن به خصوص پروانه را به شکل متنوعی می سازند که برای کاربری های مختلف مناسب هستند. دسته بندی آن و جزییات مربوطه در ادامه آورده شده است.

پمپ شناور

انواع پمپ های شناور

پمپ شناور

پمپ های شناور غالبا دارای پروانه های گردابی هستند و کاربردهای متنوعی در زه کشی ، فاضلاب ، جمع آوری آب طغیان رودخانه، جمع آوری آب باران ، پساب های صنعتی ، آب چاه ، مواد شیمیایی و مواد غذایی و … دارند و معمولا با برق کار می کنند ولی می توانند به کمپرسورهای هوا یا موتورهای دیزلی نیز وصل شوند.

 

انواع سانتریفیوژ عمودی

انواع پمپ های سانتریفیوژ عمودی

پمپ طبقاتی (سانتریفیوژی عمودی)

ساخت پمپ سانتریفیوژی که بتواند فشاری بیشتر از 150 psi را تولید کند پرهزینه و دشوار است بنابراین روش به صرفه برای ایجاد فشار بالا با یک عدد پمپ، این است که چند پره روی یک شفت در محفظه بگردند و در نتیجه کانال های داخلی در محفظه ، پمپ دبی خروجی یک پره را به ورودی پره بعدی هدایت می کنند.

پمپ سانتریفیوژی افقی

پمپ سانتریفیوژی افقی

پمپ طبقاتی (سانتریفیوژی افقی )

این نوع پمپ از دو یا چند پره تشکیل شده اند و برای هد های متوسط و بالا بکار می روند و هر طبقه به تنهایی یک پمپ به حساب می آید که همه طبقات در یک محفظه و روی یک شفت نصب هستند و هر طبقه هد مجموعه را تقریبا به اندازه هد خودش افزایش می دهد همچنین اولین پروانه در نوع طبقاتی می تواند تک مکش یا دو مکش باشد.

 

 

"<yoastmark

پمپ دیافراگمی

پمپ دیافراگمی

این نوع پمپ جا به جایی مثبت و رفت و برگشتی می باشد و دارای یک پوشش پرده مانند میباشد که با جلو و عقب رفتن باعث جابه جایی سیالات از یک محل به محل دیگر میشود که برای جا به جایی گل و لای و فاضلاب از عمق کم و سیالات سمی و خطرناک و برای انتقال سیالات با ویسکوزیته بالا که دارای ذرات جامد زیاد هستند کاربرد فراوان دارند. همچنین برای مکان هایی که برق در دسترس نیست و مکان هایی با خطر انفجار یا اشتعال استفاده می شوند لازم به ذکر است مدل های کوچک این پمپ ها به منظور اندازه گیری های شیمیایی کاربرد دارند و این پمپ ها به علت داشتن دیافراگم و آب بندی مناسب دارای احتمال نشتی کم هستند

مزایای پمپ های دیافراگمی

نصب و نگهداری آسان

عملکرد چند منظوره

توانایی کارکرد در شرایط خشک در بازه زمانی کوتاه

معایب پمپ های دیافراگمی

کارکرد با بازده انرژی پایین

کارکرد به صورت متناوب و پالسی

نمای کلی یک پمپ بادکنکی که از جمله پمپ های جا به جایی مثبت

نمای کلی یک پمپ بادکنکی که از جمله پمپ های جا به جایی مثبت

پمپ های بادکنکی

پمپ های بادکنکی از ابزار های بادی (دستگاه های پنوماتیک ) تشکیل شده است که  به منظور نمونه برداری می باشند و در تجزیه و تحلیل آب های زیرزمینی کاربرد فراوان دارند

مزایای پمپ های بادکنکی

در طیف وسیعی از اندازه ها  و مدل ها در دسترس هستند

عدم انتقال آلودگی به مایع

معایب پمپ های بادکنکی

سرعت جریان کم

 

پیستونی رفت و برگشتی

پمپ پیستونی رفت و برگشتی

پمپ پیستونی

پمپ های پیستونی جا به جایی مثبت و رفت و برگشتی هستند و از یک پیستون و یک محفظه (سیلندر) تشکیل شده که پیستون سیال را به داخل محفظه می فرستد و سوپاپ فشار بالا با پیستون متقابلا حرکت می کند و باعث انتقال سیالات می شود. پمپ پیستونی برای انتقال موادی همچون نفت ، رنگ ها ، شکلات ،خمیر و نیز به منظور تامین فشار های بالا برای شستشو از این پمپ استفاده می شود

مزایای پمپ های پیستونی

توانایی ایجاد فشار های بسیار بالا

تنظیم فشار پمپاژ بدون توجه به سرعت سیال ورودی

توانایی انتقال سیالات چسبناک و لزجت بالا

معایب پمپ های پیستونی

هزینه بالای نصب و نگهداری

سنگین وحجیم بودن

پمپ سه گانه که از جمله پمپ های جا به جایی مثبت و رفت و برگشتی است

پمپ سه گانه از جمله پمپ های جا به جایی مثبت و رفت و برگشتی

پمپ های سه گانه

پمپ های سه گانه  از سه پیستون تشکیل شده که در حفاری ها و مواردی  که نیاز به پمپاژ مستمر دارند استفاده می شود.و در صنایعی مانند سیمان و نفت و نمک زدایی  کاربرد دارد  به عنوان مثال، یک پمپ سه گانه یک جزء رایج در تجهیزات ماشین های ظرفشویی تجاری بزرگ است

مزایای پمپ های سه گانه

عایق و آب بند بودن

مقاومت در برابر خوردگی

پمپاژ گل و لای با فشار قوی

 

پمپ دنده ای

نمای بیرونی از یک پمپ دنده ای

پمپ دنده ای

پمپ های دنده ای دسته ای از پمپ های جابجایی مثبت گردشی هستند .که مقدار ثابتی از سیال را در یک دوران جابجا می کنند که دنده ها درهم درگیر می شوند و جریانی غیر ضربان دار (ثابت) ایجاد می کنند همچنین قابلیت پمپاژ سیالات در دمای بالا تا 300 درجه سانتیگراد و با فشارهای تا 200psi را دارند  و عملکردی درخشان درخصوص سیالات با ویسکوزیته بالا از خود نشان می دهند و هیچ سوپاپ یا پروانه ای در این نوع پمپ ها وجود ندارد که باعث اتلاف انرژی توسط اصطکاک شود بنابراین پمپ دنده ای گزینه مناسبی برای سیالات ویسکوز مانند سوخت ها و روغن های روان کاری است و برای انتقال چسب ها، آسفالت، رنگ ها، پلیمر ها و… کاربرد دارد البته برای انتقال  مواد خورنده و سیالات رسوب دار مناسب نیستند.

شماتیک دنده ای با دنده خارجی

یک پمپ دنده ای از نوع خارجی

انواع پمپ های دنده ای

  • داخلی
  • خارجی

هر دو دسته، یک دنده ی هرزگرد دارند که توسط دنده محرک به گردش درمی آید و هردو از یک روند کار بهره می برند. تفاوت اصلی نوع و محل قرارگیری دنده ها است.

نمای برش خورده تيغه ای

نمای برش خورده یک پمپ پره ای

پمپ پره ای (تیغه ای – Vane)

پمپ پره ای نوعی پمپ جابجایی مثبت و گردشی می باشد که شامل پره های مستطیلی و  یک روتور سیلندری که حول محورش در محفظه ای نامتقارن دوران می کند می باشد و روتور تعدادی شیار مستطیلی دارد که هنگام گردش، نیروی گریز از مرکز ، تیغه ها را به جلو هل می دهد و از آنجا که خودمکش هستند ، برای پمپاژ آب ، سوخت ، پروپان، حلال ها  و الکل ها کاربرد دارند ولی برای انتقال سیالات با ویسکوزیته بالا مناسب نیستند چون حرکت پره ها را کند می کند. این نوع از پمپ ها چون بیشتر برای پمپاژ هیدروکربن های تمیز مانند سوخت های مایع به کار می روند و جنس بدنه آنها از چدن است و دارای تیغه های کربنی هستند. برای پمپاژ مواد خورنده مناسب نیستند.

مزایای پمپ های پره ای

قدرت مکش بالا

عملکرد قابل قبول بدون وجود روان کننده

معایب پمپ های پره ای

عدم توان جابه جایی سیالات ساینده

عدم توان ایجاد فشار های بالا

 

نمای پمپ شلنگی از بیرون

پمپ های پریستالتیک (شلنگی)

پمپ پریستالتیک (شلنگی یا لوله ای)

پمپ پریستالتیک نوعی پمپ جابجایی مثبت و گردشی است که در صنایع آبی، شیمیایی و غذایی کاربرد فراوانی دارند و یک جریان ثابت برای تزریق یا ترکیب ایجاد می کنند و توانایی پمپاژ گستره بزرگی از مواد از خمیردندان گرفته تا انواع مواد شیمیایی را دارند . پمپاژ به این شکل ایجاد می شود که دو کفشک ، یک شلنگ الاستومری را بصورت دایره ای فشرده می کنند و حرکت گردشی کفشک، سیال درون لوله را به جلو هل می دهد و هرگاه کفشکی به انتهای لوپ می رسد، شلنگ فشرده شده به حالت اولیه اش برمی گردد و سبب می شود خلا و مکش ادامه یابد

نمای کناری پمپ شلنگی

نمای کناری پمپ شلنگی

مزایای پمپ های پریستالتیک

انتقال سیالات خورنده ، چسبناک و ساینده

نصب و نگهداری آسان

جلوگیری از برگشت جریان بدون استفاده از شیر

معایب پمپ های پریستالتیک

پوسیدگی لوله درون پمپ و احتمال بالای ایجاد نشتی

فشار خروجی پایین

نیاز لوله درون پمپ به تمیز کردن

ایجاد جریان خروجی متناوب

درون محفظه پمپ ، روغن روان کاری وجود دارد که به روانی حرکت کفشک روی شلنگ کمک می کند.سطح داخلی شلنگ و اتصالات آن تنها بخشی از پمپ هستند که با سیال در تماسند.سیالات خطرناک و آلوده را می تواند پمپ کند.از معایب آن این است که جریان ها ضربان دارند و بدلیل فرسایش شلنگ ها باید مدام تعویض شوند.

پمپ لوب سفید رنگ

پمپ لوب سفید رنگ

پمپ لوب

پمپ های لوب جا به جایی مثبت و گردشی هستند و کیفیت بهداشتی فوق العاده ای دارند، پربازده هستند و دربرابر خورندگی مقاوم و قابل اطمینان هستند و سیالات با ویسکوزیته بالا یا رسوب دار را بدون تغییر ساختارشان جابجا می کنند.نحوه کارشان همانند پمپ های دنده ای است با این تفاوت که برخلاف  پمپ های دنده ای، پمپ های لوب هیچگونه تماسی با هم ندارند. همچنین محفظه پمپاژ بزرگتری دارند که به آن ها اجازه می دهد مواد لزج را جابجا کنند.برای مواد حساس به فشار، قابلیت این را دارند که آهسته تر پمپاژ کنند.پره های لوب غالبا از استیل ضدزنگ ساخته شده و بسیار جلا داده می شوند.این دسته از پمپ ها به عمر طولانی شان مشهور هستند.

مزایای پمپ های لوب

پمپاژ ملایم سیال

قابلیت استفاده های بهداشتی

پمپ لوب از جمله پمپ های جا به جایی مثبت و دوار

معایب پمپ های لوب

عدم قابلیت جا به جایی مایعات با گرانروی بالا

کاهش قدرت انتقال پمپ درصورت استفاده از سیالات با گرانروی بالا

استفاده از پمپ مارپيچي برايذرات جامد در سيال

استفاده از پمپ مارپيچي براي انتقال ذرات جامد در سيال

پمپ اسکرو (حلزونی)

دسته ای از پمپ های جابجایی مثبت گردشی هستند که از یک روتور مارپیچی شکل درون یک استاتور پلاستیکی مارپیچ تشکیل شده است و این کار یک مسیر مارپیچ درون دستگاه شکل می دهد که سیال در آن جابجا شود. این نوع پمپ ها به شکل گسترده در صنایع آب و فاضلاب به طور مثال پمپاژ لجن، رسوب غلیظ، مواد پلیمری و … به کار می روند. مصارف صنعتی زیادی برای سیالات روان، غلیظ، رسوب دار و حتی خورنده دارند.

کاربرد پمپ اسکرو در صنایع غذایی

کاربرد پمپ اسکرو در صنایع غذایی

پمپ های حفره ای صنعتی سیالات با رسوب بالا و غلیظ را راحت جابجا می کند. بنابراین غالبا در جایی استفاده می شوند که دیگر پمپ ها جوابگو نیستند.از جمله معایب شان این است که  نمی توانند خشک کار کنند و هم در دماهای بالای 135 درجه سانتی گراد جواب نمی دهند.

یک پمپ اسکرو (حلزونی) آبی رنگ که برش خورده

پمپ اسکرو از جمله پمپ های جا به جایی مثبت و دوار

 مزایای پمپ های اسکرو (حلزونی)

نرخ (آهنگ) جریان بالا

عدم آلودگی مایع

برشی از یک پمپ اسکرو

برشی از یک پمپ اسکرو

 معایب پمپ های اسکرو (حلزونی)

سرعت انتقال پایین

هزینه نصب و راه اندازی بالا

اندازه بزرگ و حجیم

پمپ با محرک مغناطيسي

پمپ با محرک مغناطيسي

پمپ های با محرک مغناطیسی

این نوع پمپ ها دینامیکی ، گریز از مرکز و  بدون فشار هستند که از یک اتصال مغناطیسی برای انتقال گشتاور به یک پروانه استفاده می کنند. آنها می توانند انواع مایعات را شامل اسیدها، روغن ها و روغن های معدنی انتقال دهند.

دسته بندی پمپ ها بر اساس موقعیت کاربرد

در قسمت قبل ساختار های متفاوت انواع پمپ ها معرفی شد. در این قسمت کاربرد های مختلف انواع پمپ ها به دلیل ساختار متفاوت شان معرفی می شود. در ادامه هم توضیح داده می شود که دسته های مختلف پمپ ها در کدام صنایع کاربرد دارند.

پمپ سيرکولاسيون آب خانگی

پمپ سيرکولاسيون آب

پمپ سیرکولاتور

نوعی از پمپ هستند که در یک مدار بسته سیال را به گردش در می آورند و سیال همواره به پمپ باز می گردد. پمپ های سیرکولاتور بیشتر برای گردش آب در سیستم تبرید یا سیستم گرمایش بکار می روند.

 

پمپ درون چاهی

نمونه ای از یک پمپ درون چاهی

پمپ درون چاهی

دسته ای از پمپ های شناور هستند که برای تامین و کنترل سیالات بخصوص آب در چاه های کشاورزی ، معادن ، جمع آوری آب باران ، چاه های نفتی و … کاربرد دارند.این پمپ ها اکثرا برای سیستم های شناور و چاه ها با عمق ها و دبی های مختلف طراحی می شوند.

محبوب ترین آن ها بصورت چندمرحله ای تولید می شوند. می توانند به فرمان دهنده های سرعت متغیر مجهز شوند تا فشار تنظیم شده را ثابت نگه داشته و در موقعت ضرورت فعالیت کنند. بدین شکل انرژی کمتری مصرف شده و عمر پمپ طولانی تر می شود.همچنین می توانند بصورت افقی روی دکل سوار شوند و در یک حوضچه توسط یک پانتون ساپورت شوند تا گل و لای واردشان نشود.همچنین در جمع آوری آب باران کاربرد دارند. پمپ های بزرگتر در جاهایی که نیاز به آبیاری گسترده با دبی بالا دارند استفاده می شوند.در مکان های دورافتاده که برق نیست می توان با موتورهای دیزلی یا حتی سلول های خورشیدی (برای پمپ های کوچک تر) آن را راه اندازی کرد.

انواع پمپ تخلیه

3 نوع پمپ بشکه ای (درام)

پمپ های بشکه ای(درام)

پمپ های بشکه ای(درام) محتویات درام ها، بطری ها یا مخازن را انتقال می دهند و در صنایع شیمیایی و دریایی و کاغذ کاربرد دارند و  ممکن است در مخازن بزرگ نصب شوند تا سیالات  خورنده، آب نمک ها و … را به مخازن ذخیره یا سیستم های تصفیه انتقال دهند و همچنین برای پمپاژ مواد ویسکوز مثل آب میوه، رب، سس، رنگ، بستنی و … به کار می روند.

بوستر پمپ هایی که در موتور خانه مجتمع نصب شده اند

بوستر پمپ های نصب شده در موتورخانه

بوستر پمپ ( بوستر فشار ، تقویت فشار )

پمپ های بوستر (تقویت کننده) پمپ هایی گریز از مرکز هستند  که برای افزایش فشار سیستم های جریان مایع استفاده می شوند. آنها برای کمک به سیستم های پمپاژ و به جهت رسیدن به جریان های بالاتر در سیستم طراحی شده اند . پمپ های تقویت کننده با پمپ های دیگر کار می کنند، به این معنا که خودشان نمی توانند مایع را در یک سیستم حمل کنند. آنها فقط برای ارتقای عملکرد سیستم پمپاژ موجود طراحی شده اند. پمپ های تقویت کننده در سیستم های آب و در صنایع مختلف از جمله هوا فضا و معدن استفاده می شوند.

نمای کلی از پمپ های دوزینگ

پمپ های دوزینگ

مهمترین ویژگی این نوع پمپ قابل تنظیم بودن نرخ(آهنگ) تخلیه است و در مواردی مانند کشاورزی ، باغبانی، کارخانه های لبنی ، کارخانه های تقطیر، تولید برق و تولید نفت و گاز و نیز در صنایع هوا فضا ، دفاع، خودرو، ماشین آلات، معدن، پزشکی، دارویی و کاغذ استفاده می شود.

dcنمایی از یک پمپ

نمایی از یک پمپdc

پمپ های dc

پمپ های dc  می توانند به یک باتری وصل شوند و بدون اتصال به برق کار کنند و  قابل حمل و نقل بوده واز بازدهی انرژی مناسبی برخوردارند اما طول عمر کوتاهی داشته و سرعت انتقال پایینی دارند

نمای کلی از پمپ اندازه گیری

نمای کلی از پمپ اندازه گیری

پمپ های اندازه گیری

پمپ های اندازه گیری به صورت پمپ های جابجایی مثبت طراحی شده اند تا مقادیر دقیق مایعات و کنترل جریان را اندازه گیری کنند. آنها قادر به پمپاژ طیف گسترده ای از مواد شیمیایی از جمله اسیدها ، سیالات خورنده و لزجت بالا  ، و یا مایعات چسبناک هستند و در سیستم هایی که جریان های کم  با دقت بالا مد نظر هست کاربرد فراوان دارند

پمپ خود مکش صنعتی و شهری

دو نوع پمپ خود مکش

پمپ خودمکش

دسته ای از پمپ های سانتریفیوژی هستند که مخلوطی از آب و هوا را برای رسیدن به حالت خودمکشی استفاده می کنند.کاربردشان در فاضلاب شهری ، زه کشی ساختمان و سیل بند ها است.

 

پمپ لجن کش آهنی

دو نمونه پمپ لجن کش

پمپ لجن کش

پمپ های لجن کش به صورت گریز از مرکز  عمل کرده و به منظور باز کردن چاه ها می باشند و در مکان هایی که عمق زیادی وجود دارد مناسب است

پمپ های لجن کش سیالات ساینده و کم لزجت و مایعات با دمای بالا را به راحتی جا به جا می کنند و در کارخانه های تولید مواد معدنی، کارخانه های فولاد، کارخانه های شیمیایی و تاسیسات تصفیه صنعتی کاربرد دارند مصارف زیادی دارند بخصوص در صنایع معدن و برای پمپاژ مواد غلیظ ، خورنده و رسوب دار کاربرد دارند.جنس پمپ های لجن کش غالبا آهن مقاوم و ضخیم است و سیالات پرخطر را بدون آسیب به اجزای پمپ جابجا می کنند.
نمای کلی از پمپ هیدرولیکی

نمای کلی از پمپ هیدرولیکی

پمپ های هیدرولیکی

پمپ های هیدرولیکی جابجایی مثبت محسوب می  شوند که به منظور انجام عمل پمپاژ، مایع هیدرولیک را تحت فشار قرار می دهند و گاه می توانند به بالاترین فشار ها در بین انواع پمپ ها دست یابند که عموما در اسکله ها و لیفتراگ های صنعتی کاربرد دارند .

 

نمای کلی از پمپ پلاستیکی

نمای کلی از پمپ پلاستیکی

پمپ های پلاستیکی

پمپ های پلاستیکی برای انتقال سیالاتی طراحی شده اند که می توانند انواع دیگر پمپ ها را خراب کنند یا به آنها آسیب برسانند. این نوع پمپ ها مقاومت شیمیایی گسترده ای دارند و وزن آنها نسبت به پمپ های فلزی ارزان تر و سبک تر است . اما مقاومت پایینی در برابر ضربه  دارند و در مواردی همچون کشاورزی ، باغبانی، کارخانه های لبنی و تولید برق و تولید نفت و گاز کاربرد دارند ، پمپ های پلاستیکی نیز در زمینه های هوا فضا و دفاع، خودرو، ماشین آلات، معدن، پزشکی، دارویی و صنایع کاغذ و دستگاه های گرمایش و سرمایش و سیستم های تهویه مطبوع  نیز کاربرد دارند

نمای کلی از پمپ بهداشتی

نمای کلی از پمپ بهداشتی

پمپ های بهداشتی

پمپ های بهداشتی  برای حمل و نقل سیالاتی که نیاز به استریل بودن و عدم آلودگی دارند استفاده میشود که به 2 دسته تقسیم میشوند: گریز از مرکز و جابجایی مثبت و در مواردی مانند  کشاورزی ، باغبانی ،کارخانه فرآورده های لبنی و پزشکی، دارویی و بیوتکنولوژی کاربرد دارد

نمای کلی از یک پمپ فواره

نمای کلی از یک پمپ فواره

پمپ های فواره

پمپ های فواره برای تأمین جریان آب به چشمه ها و فواره ها و به منظور  اهداف زیبایی شناسی در مجتمع های مسکونی ، تجاری و صنعتی طراحی شده اند. پمپ های فواره ممکن است برای استفاده در داخل و خارج از خانه تنظیم شوند و به طور معمول بسته به اندازه استخر یا حوضچه  متفاوت هستند. از پمپ های فواره می توان در باغ ها و مجتمع ها به منظور ایجاد منظره ای شبیه آبشار استفاده کرد.

نمای کلی از یک پمپ خنک کننده

نمای کلی از یک پمپ خنک کننده

پمپ های خنک کننده

پمپ های خنک کننده به طور خاص برای جمع آوری و انتقال چگالنده به سیستم بخار به منظور گرم شدن و استفاده مجدد و نیز برای حذف مایعات ناخواسته از HVAC یا دستگاه های جمع آوری پان استفاده می شوند. بازیابی میعانات گازی از این پمپ ها به کاهش هزینه های تولید بخار  نیز کمک می کند

نمای بیرونی یک پمپ توربینی

پمپ های توربینی

پمپ های توربینی به صورت گریز از مرکز عمل کرده که شامل مکانیزمی چرخشی با تعداد زیادی پروانه و پره  برای جا به جایی سیالات می باشند که سرعت انتقال درآن ها ثابت است ولی فشار آن ها کاملا متغیر می باشد و معمولا برای مکان های عمیق به منظور انتقال سیال به بالای سر بالایی ها می باشند این نوع پمپ ها در کارخانجات آبمیوه سازی ، نانوایی ها ، تمیز کننده های خشک و آب سردکن های صنعتی  کاربرد دارد

مزایای پمپ های توربینی

انتقال آسان ترکیبات مخلوط مایع و گاز

جریان و فشار متغیر

طراحی فشرده

معایب پمپ های توربینی

سرعت جریان پایین

عدم بازدهی مناسب برای سیالات دارای ذرات معلق و جامد

عدم کارکرد در صورت مونتاژ نادرست

عدم وجود راهی برای تنظیم عملکرد پمپ

نمای کلی پمپ جتی

نمای کلی از پمپ جتی

پمپ های جتی

پمپ های جتی از یک انژکتور که به دریچه تخلیه متصل شده تشکیل میشود و به منظور پمپاژ پر فشار سیالات استفاده می شود و قادر به جا به جایی انواع سیالات مانند گاز ها و بخار ها و مایعات هستند و برای انتقال آب دریا و فاضلاب نیز کاربرد دارد و از سنسور سطح شناور برای روشن کردن این پمپ ها استفاده می شود.

دسته بندی بر اساس زمینه کارکرد

پمپ ها در اکثر جنبه های زندگی بشر کاربرد گسترده ای پیدا کرده اند و تقریبا در تمام جنبه های صنعت ، کشاورزی و خدمات مورد استفاده قرار می گیرند. اگر بخواهیم پمپ ها را بر اساس کاربردشان طبقه بندی کنیم، می توان دسته های زیر را پیشنهاد نمود.

  • صنعتی
  •  معادن
  •  ساختمان (اداری، خانگی، تاسیسات)
  •  صنایع غذایی و بهداشتی
  •  آب و فاضلاب

پمپ صنعتی زمینی

کاربرد پمپ ها در صنعت

 مصارف صنعتی

انواع پمپ ها کاربرد بی شماری در انواع صنایع دارند. یک پمپ صنعتی معمولا برای پمپاژ حجم بالایی از انواع مواد مثل آب، مواد شیمیایی، سوخت ها، فاضلاب، روغن ، لجن ، غذا و … بکار می روند. هر دو نوع پمپ سانتریفیوژی و جابجایی مثبت در صنعت بکار گرفته می شوند.

انواع پمپ های بکار گرفته شده در صنعت شامل: انواع پمپ های سانتریفیوژی، طبقاتی ، پیستونی ، دیافراگمی ، دنده ای ، شلنگی ، حلزونی ، پمپ لوب ، پمپ غذا ، پمپ درام ، پمپ محرک مغناطیسی و … هستند.

انواع پمپ با مصارف معدنی

استفاده از پمپ ها در صنایع معدنی

مصارف معدنی

انواع پمپ در تمام مراحل صنعت معدن کاربرد دارند، از حفاری تا انتقال تا فرآیند. بنا به کاربرد از پمپ های لجن کش، سانتریفیوژی، محرک مغناطیسی، شناور، درون چاهی، دیافراگمی، دنده ای، حلزونی و خودمکش استفاده می شود. برای پمپاژ مواد خورنده لجنی، حاوی مواد

اسیدی و شیمیایی، مصارف آبی در صنعت معدن، فاضلاب معادن و حمل پس مانده ها بکار می روند.

کاربرد ساختمانی

کاربرد پمپ ها در مجتمع ها

مصارف ساختمانی

در ساختمان ها بنا به کاربرد از انواع پمپ استفاده می شود. پمپ های شناور، سیرکولاتور، طبقاتی، بوسترپمپ، درون چاهی، فاضلاب و اطفای حریق و …

کاربرد بهداشتی

استفاده از پمپ ها در کارخانجات تولید محصولات بهداشتی

صنایع غذایی و بهداشتی

پمپ غذا در صنایع غذایی یا کارخانه های تولید مواد بهداشتی مانند خمیردندان یا مایع ضدعفونی کننده دست بکار می روند. تکنولوژی انواع پمپ بکار رفته در آن می تواند متفاوت باشد: سانتریفیوژی با استیل ضدزنگ، پمپ لوب، پمپ دیافراگمی بادی، پمپ شلنگی (پریستالتیک) یا پمپ مارپیچ.

منتقل کننده سیال

استفاده از پمپ ها در تصفیه خانه ها و مراکز کنترل فاضلاب

آب و فاضلاب

انواع پمپ های شناور در این صنعت کاربرد دارند. مثل پمپ های لجن کش، کف کش، و..

آیا شما تجربیاتی در خصوص پمپ های منزلتان دارید؟ نظر شما در مورد استفاده از پمپ های جدید مانند پمپ سیرکولاتور چیست؟

منبع : Globalspec , Global Pumps ، All Pumps

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس کاری حرفه ای و اخلاقی است”

تاریخ : 1397 / 10 / 05
دسته :

نظرات کاربران

با سلام من نوعی پمپ نیاز دارم که توانایی تنظیم دبی خروجی آب رو داشته باشه و بتونم هر زمان با توجه به نیاز ، دبی خروجی آب رو کم یا زیاد کنم چه نوع پمپی رو به من پیشنهاد می کنید؟؟

    سلام بنده پمپ دوزینگ رو به شما پیشنهاد می کنم که قابلیت تنظیم آهنگ تخلیه رو داره و می تونید هر لحظه دبی خروجی رو با توجه به نیاز تغییر بدین.

    سلام بنده پمپ دوزینگ رو به شما پیشنهاد می کنم که توانایی تنظیم آهنگ تخلیه رو داره و می تونید با توجه به نیاز دبی خروجی رو تغییر بدین

با سلام بنده برای انتقال لبنیات مانند شیر نیاز به یک پمپ دارم که هیچگونه آلودگی رو به محصول انتقال ندهد لطفا راهنمایی بفرمایید

    سلام ممنون از ثبت دیدگاه تون برای انتقال مواد خوراکی مانند لبنیات که نیاز به استریل بودن دارند پمپ لوب یا پمپ بهداشتی رو به شما پیشنهاد می کنم

کارشناس بیلدینگ پلاس

سلام کارشناس بیلدینگ پلاس هستم به شما کمک میکنم متناسب با کار و نیاز خود محصول مناسب را انتخاب نمایید از صحبت با شما خوشحال خواهم شد.

02188662433