بیلدینگ پلاس
بیلدینگ پلاس

شیر ترموستاتیک رادیاتور

در این نوشتار به معرفی و بررسی عملکرد شیر ترموستاتیک رادیاتور ه عنوان یکی از تجهیزات کنترل کننده دمای فضا در سیستم های حرارتی با پایانه های رادیاتور پرداخته می شود. همچنین شیر های ترموستاتیک الکتریکی که نوع پیشرفته تر این تجهیزات هستند نیز معرفی می گردد. شیرهای معمولی رادیاتور از نظر عملکرد دارای یک تعریف کلی هستند که شامل مسدود و یا باز نمودن جریان آب می‌باشد. حال آنکه شیر ترموستاتیک رادیاتور با توجه به مکانیزم خود، به فرایند قطع و وصل جریان آبگرم رادیاتور انعطاف داده و آنرا به دمای محیط وابسته نموده است.

شيرترموستاتيک نصب شده بر روي يک رادياتور پنلي

شیرترموستاتیک رادیاتور

شیر ترموستاتیک رادیاتور چیست

شیر ترموستاتیک نوعی شیر است که بر روی رادیاتور شوفاژ نصب می گردد و در برابر تغییرات دما عکس العمل نشان می دهد و امکان . شیر ترموستاتیک رادیاتور روی یک رادیاتور که داخل آن آبگرم یا داغ جریان دارد قرار می گیرد. عملکرد شیر ترموستاتیک ساکنین را قادر می سازد تا دمای رادیاتور شوفاژ را کنترل کنند، بنابرین امکان کنترل بیشتر بر روی دمای اتاق یا فضا را ایجاد می کند و به آسایش حرارتی ساکنین کمک زیادی می نماید. شیر ترموستاتیک همچنین راندمان و بهره وری سیستم گرمایش را بهبود می بخشد.

به عنوان مثال اگر شما یک رادیاتور شوفاژ در آشپزخانه دارید که مجهز به شیر ترموستاتیک باشد اگر دمای آب داخل سیستم شوفاژ طوری تنظیم شده است که درجه حرارت در اتاق نشیمن (سالن) عدد ۲۲ درجه سلسیوس را نشان دهد، درحالی که اجاق گاز در آشپزخانه روشن باشد این امکان وجود دارد که با تنظیم شیر ترموستاتیک رادیاتور آشپزخانه، گرمای کمتری در آن رادیاتور تولید گردد تا از گرم شدن بیش از حد آنجا جلوگیری شود. در واقع شما میتوانید بنابراین می توان از این شیر ترموستاتیک برای کم کردن دمای آشپزخانه در حین آشپزی استفاده نمود بدون اینکه نیاز به دستکاری موتورخانه یا خاموش نمودن سیستم داشته باشید. همچنین می توانید با استفاده از شیرهای ترموستاتیک رادیاتور دمای اتاق هایی که کمتر استفاده می شوند را کمتر کرد بنابراین به این صورت در مصرف انرژی صرفه جویی می گردد. انواع شیرهای ترموستاتیک رادیاتور با قابلیت برنامه ریزی وجود دارند که می توان بوسیله آنها گرمای خروجی از رادیاتور را برنامه ریزی کرد.

مادر و پسر در کنار رادياتور شوفاژ پنلي با شير ترموستاتيک

استفاده از شیر ترموستاتیک رایاتور شوفاژ

شیر ترموستاتیک رادیاتور چگونه کار می کند

یک شیر ترموستاتیک جریان آبگرم  و یا احیانا بخار را که به رادیاتور وارد می شود کنترل می کند. این شیر می تواند دمای اتاق را اندازه گیری کند و طبق دمای تنظیم شده بر روی آن مسیر جریان عبوری از لوله ورودی به رادیاتور را باز و بسته نماید.
یک شیر ترموستاتیک رادیاتور مشتمل بر دو بخش اصلی است: بخشی که به لوله وصل می شود و بطور عادی و در حالت افت فشار لوله باز بوده که یک شیر فنری است. به این بخش، بخش دیگری وصل می شود که عملگر است این عملگر شامل یک سیال یا مایع موم مانند است که به تغییرات دما بسیار حساس می باشد. هنگامی که دمای هوا بالا یا پایین می رود، مایع داخل عملگر منبسط و یا منقبض می شود و شیر فنری را حرکت می دهد و باز و بسته می کند و میزان گرما را کنترل می نماید.
ساکنین اتاق می توانند یک شیر ترموستاتیک را بر روی دمای دلخواه تنظیم کنند و از هوای مطبوع اتاق لذت ببرند. عموما بر روی شیر های ترموستاتیک اعداد شاخصی وجود دارد که جهت تنظيم دمای محيط می باشند از ۶ تا ۲۸ درجه سانتيگراد از آنها استفاده می شود.

شکل شماتيک شير ترموستاتیک رادیاتور و اجزاي آن

اجزای شیر ترموستاتیک رادیاتور

جدول تنظيم درجه شیر ترموستاتیک رادیاتور

جدول تنظيم درجه

مزایای استفاده از شیر ترموستاتیک بر روی رادیاتور

از عمده مزایای شیر های ترموستاتیک به موارد زیر می توان اشاره نمود:

  • جلوگيري از اتلاف انرژی و کاهش هزينه سوخت مصرفی
  • کاهش استهلاک سیستم گرمایش
  •  امکان کنترل دمای هر محيط به صورت مجزا و با دقت بالا
  • امکان ایجاد دمای ثابت در اتاق
  • توزیع متعادل حرارت و امکان برقراری دما‌های متفاوت در هر اتاق
  •  فراهم نمودن آسايش مصرف کننده با برخورداری از دمای يکسان در محيط
  •  قابليت تنظيم رادياتور در حالت آماده بکار با قراردادن ترموستات در دمای پايين
پدر و پسر در حال تنظيم شير ترموستاتيک رادياتور

تنظیم شیر ترموستاتیک بر روی رادیاتور برای بهینه سازی مصرف انرژی

چگونه از شیر ترموستاتیک استفاده کنیم

یکی از نکات مهم در استفاده از شیرهای ترموستاتیک بر روی رادیاتورها، اینست که به طور کلی در صورتی که جریان دیگ آبگرم یا بخار کنترل و تنظیم نشود نباید بر روی کلیه رادیاتورها شیر ترموستاتیک نصب نمود چرا که در صورت بسته بودن تمام رادیاتور ها، عملکرد سیستم باید قابل کنترل باشد تا از خطر جلوگیری شود. البته می توان تعدادی از رادیاتورهایی که لازم است همیشه روشن بمانند را برای این منظور در نظر گرفت و بر روی آنها شیر ترموستاتیک نصب ننمود. این رادیاتور خاص ممکن است یک لوله خشک کن (که گرما و حرارت آن همیشه مورد نیاز است) بوده و یا در اتاق دارای ترموستات اصلی تنظیم کننده دمای سیستم قرار داشته باشد. نصب شیر ترموستاتیک بر روی رادیاتور موجود در اتاق دارای ترموستات اصلی تنظیم کننده دمای سیستم مطلقا ایده خوبی نیست چرا که درصورت تنظیم شیر ترموستاتیک آن بر روی دمای پایین تر، رادیاتور در دمای پایین خاموش می شود که این امر ممکن است ترموستات اصلی سیستم را به اشتباه بیندازد و برای سیستم خانه سردتر از دمای واقعی آن به نظر برسد.

هنگام نصب شیر های ترموستاتیک بر روی رادیاتورها این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که بعضی از این شیرها دو طرفه هستند (و می تواند روی هر دو طرف انتهایی رادیاتور قرار گیرد) اما اغلب آن ها بهتر است در یک انتهای رادیاتور نصب شوند (در جهت جریان برگشت) تا احتمال ایجاد صدا و نویز در سیستم را کاهش دهند.

شیر ترموستاتیک رادیاتور زمانی که رادیاتور سرد می شود در مدار قرار می گیرد. به طور کلی زمانی که دمای اتاق از دمای تنظیم شده کمتر یا بیشتر می شود شیرهای ترموستاتیک عمل نموده و با قطع و وصل جریان آبگرم به داخل رادیاتور دمای فضای اطراف را تعدیل می کنند. این فعل و انفعال زیاد هم دفیق به نظر نمی رسد. باید به این نکته دقت شود که اگر در دراز مدت شیرهای ترموستاتیک تنظیم نشوند و درجه آنها جابجا نشود به مرور زمان شیر در درجه تنظیم شده می چسبد و عملکرد آن مختل می شود. بهتر است چند بار در طول سال درجه آنها را به طور کامل حرکت داد تا احتمال چسبندگی و رسوبگیری آن کمتر شود.

نکته دیگر قابل ملاحظه در استفاده از شیر ترموستاتیک رادیاتور اینست که اگر سيستم لوله کشی  رادياتور ها به صورت سری باشد، نمي توان از شير ترموستاتیک استفاده نمود زيرا با بستن و يا كم كردن درجه شير یک رادياتور، ديگر رادياتور ها عملكرد طبيعي خود را از دست مي دهند و موجب اختلال در كل سيستم مي شود. لذا در صورت لوله کشی موازی مي توان از شير ترموستاتیک استفاده نمود، چراكه هر يك از رادياتورها به صورت مستقل عمل مي كند.

برای استفاده مطلوب از ترموستات و همچنین کاهش اثرات مربوط به گرمای شیر و لوله‌های سطحی و هوای اطراف رادیاتور بر عملکرد شیر ترموستاتیک رادیاتور باید ترموستات بصورت افقی نصب شود. برای این منظور و با توجه به نحوه قرار گرفتن لوله‌های ورودی آب رادیاتور، از شیرهای مختلف زیر برحسب شرایط استفاده می‌شود.

شیر زاویه‌دار: هنگامیکه لوله ورودی آب به رادیاتور از دیوار پشتی باشد.

شیر زاویه‌دار راست: هنگامیکه لوله ورودی آب به رادیاتور از زمین و سمت راست رادیاتور باشد.

شیر زاویه‌دار چپ: هنگامیکه لوله ورودی آب به رادیاتور از زمین و سمت چپ رادیاتور باشد.

شیر زاویه‌دار معکوس (UK): این مدل برای تمامی حالات فوق قابل استفاده می‌باشد با این تفاوت که ترموستات بصورت افقی و در امتداد رادیاتور قرار می‌گیرد. (در سه حالت قبل ترموستات بصورت افقی ولی عمود بر امتداد رادیاتور قرار می‌گرفت.) 

شیر مستقیم: هنگامیکه لوله ورودی آب به رادیاتور از دیوار جانبی مستقیما به رادیاتور وارد شود.

نمونه اي شیر ترموستاتیک الکتریکی رادیاتور

شیر ترموستاتیک الکتریکی

شیر های ترموستاتیک رادیاتور الکتریکی

در چند سال گذشته انواعی شیرهای ترموستاتیک الکترونیکی در بازار عرضه شده اند. شیر ترموستاتیک الکتریکی نسبت به نمونه های سنتی (مکانیکی) دما را با دقت بیشتری تنظیم می کند و قادرند دما را در زمان های مختلف روز بالا و پایین کنند. برای مثال اتاق های نشیمن ممکن است سر شب ها در دمای بالاتری تنظیم شوند یا اتاق خواب در طول روز در دمای پایین تری تنظیم شوند. این نوع از شیرهای ترموستاتیک مجهز به موتوری است که در موقع لزوم به طور اتوماتیک شیر را خاموش و یا روشن می کند. اما این عمل باعث می شود که این نوع شیرها نیاز به باتری داشته باشند و موقع عمل کردن کامل بی صدا نباشند.

بعضی از شیر ترموستاتیک ها با یک ریموت کنترل مادون قرمز و بدون سیم کنترل می شوند و یا با یک کامپیوتر شخصی به صورت بیسیم کنترل می شوند و این شیر ها یک دکمه لغو دارند که این امکان را ایجاد می کند که دمای بالاتر را در یک پریود زمانی  تا یک ساعت حفظ کند. این قابلیت می تواند وقتی افراد گهگاه در اتاق نشیمن تا دیر وقت می مانند تا یک فیلم را تماشا کنند به کار می آید.

بعضی از مدل های شیر ترموستاتیک ، ریموت تنظیم دما در اتاق دارند که این این امر باعث می شود ترموستات بتواند دمای کلی اتاق را مشخص نماید که با دمای محیط اطراف رادیاتور متفاوت است.(معمولا دمای نزدیک به رادیاتوری که در زیر پنجره قرار گرفته است عموما کمتر از دمای واقعی اتاق است). شیر های ترموستاتیک الکتورنیکی را همچنینمیتوان در نمونه های درخواستی سفارش داد مثلا برای استفاده در هتل یا مکان های مشابه که می خواهیم دما را به صورت مرکزی کنترل کنیم. این که به وسیله این شیرهای ترموستاتیک رادیاتور چه قدر در مصرف انرژی صرفه جویی رخ می دهد کاملا مشخص نیست. تولید کننده ها توصیه می کنند که وقتی از شیر ترموستاتیک الکترونیکی در یک خانه یا ساختمان تجاری استفاده می شود باید حدود یک درجه تلورانس برای اطمینان از حصول دمای مورد نیاز در نظر گرفت.

یکی از مشکلات مهم  شیر ترموستاتیک تشخیص ضعیف دما در بعضی از مواقع است(برای مثال اگر شیر رادیاتور پشت یک پرده بلند و یا زیر یک پنجره که در برابر جریان و نفوذ هوا قرار دارد و یا یک نقطه ای از اتاق که در معرض نور مستقیم خورشید قرار می گیرد) برای جلوگیری از این مشکل بایستی یک سنسور از راه دور روی سر شیر ترموستاتیک  نصب شود تا با پایش دمای هوای اتاق در محلی مناسب و با ارتباط به وسیله یک شبکه باریک در فاصله دو تا پنج متری ، عملکرد شیر ترموستاتیک را کنترل نماید که در نتیجه پاسخ مناسب رادیاتور به تغییرات دمای هوای داخل اتاق را منجر می شود.

شکل شماتیک عملکرد سیستم کنترل هوشمند موتورخانه ساختمان

تصویر شماتیک عملکرد سیستم کنترل هوشمند موتورخانه ساختمان

کنترل موتورخانه حرارت مرکزی (ترموستات مرکزی)

این ترموستات ها بر روی سیستم های با دیگ بخار سازگار نبوده و بر روی سیستم های با آبگرم با آب داغ که دارای تانکر های جداگانه برای آبگرم دارند عمل می کند. مهمترین نکته اینست که این ترموستات قابلیت برنامه ریزی برای کنترل سیستم مرکزی را دارد. در روش قدیمی زمانی که آبگرم در بویلر وجود دارد صرف نظر از نیاز به آن وارد سیستم می شود و انرژی زیادی را از این طریق به هدر می رود. ترموستات مرکزی بر روی خروجی تانکر آبگرم نصب شده و پس از پایش دمای آب داخل سیستم و در صورت تشخیص نیاز اجازه ورود آبگرم را به سیستم می دهد که عموما دمای تنظیمی حدود ۶۰ درجه سانتیگراد می باشد.

ترموستات موجود در اتاق و ترموستات آبگرم با سیم کشی به یکدیگر متصل شده که آن به هم قفل شدن گفته می شود. این بدین معنی است که اگر خانه و آب داغ در یک دما هستند دیگ خاموش خواهد شد چنان چه این اتفاق نیفتد وقتی دمای آب داخل دیگ پایین بیاید یک ترموستات داخلی باعث می شود دیگ روشن شود و آب را گرم کند. این کار باعث صرفه جویی قابل توجهی در سیستم حرارت مرکزی می گردد. نمونه پیشرفته تر این سیستم های کنترلی، کنترل هوشمند موتورخانه هستند.

توصیه می شود برای جلوگیری از صدمات ناشی از رسوب در شیرها و رادیاتور ها بخصوص شیر ترموستاتیک های نصب شده بر روی رادیاتور ها در سیستم تاسیسات ساختمان از سختی گیر آب یا رسوب زدای الکترونیکی و یا رسوب زدای مغناطیسی استفاده شود.

نظر شما در مورد استفاده از شیر ترموستاتیک بر روی رادیاتور ها چیست؟ آیا این تجهیزات را به عنوان یک راهکار کاهش مصرف انرژی در ساختمان تایید می نمایید؟

منبع: heatinghelp , nef.org

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس کاری حرفه ای و اخلاقی است”

 

Review: 4.99 - "شیر ترموستاتیک رادیاتور" by , written on اسفند ۱۰, ۱۳۹۵

در این نوشتار به معرفی و بررسی عملکرد شیر ترموستاتیک رادیاتور ه عنوان یکی […]

مقالات مرتبط

معرفي انواع رادياتور شوفاژ

معرفی انواع رادیاتور شوفاژ

در مقاله پیش رو قصد معرفی و بررسی انواع رادیاتور شوفاژ که در سیستم های گرمایش مرکزی استفاده می شوند را ...

رادیاتور تزئینی (رادیاتور دکوراتیو)

امروزه زیبایی و چیدمان ساختمان ها از مهمترین عوامل تاثیرگذار در انتخاب سیستم های تهویه مطبوع ساختمان اس ...

رادیاتور قرنیزی در زیر پنجره کنار نشیمن

رادیاتور قرنیزی

در مقاله پیش رو به معرفی و بررسی رادیاتور قرنیزی می پردازیم. در معرفی انواع رادیاتور شوفاژ به رادیاتور ...

دیدگاه ( 2 )

  1. شیرین صالحی۰۳ خرداد ۱۳۹۶

    ایا تخمینی از میزان صرفه جویی انرژی حاصله از شیرهای ترموستاتیک وجود داره؟لطفا راهنمایی کنید. لطفا به ایمیل ارسال نمایید.

    پاسخ
    • تحریریه بیلدینگ پلاس۰۴ خرداد ۱۳۹۶

      سلام دوست عزیز. تحقیقات نشون داده به ازای هر یک درجه کاهش دمای هوای اتاق حدود شش درصد از مصرف انرژی گرمایش کاهش پیدا می کند. می توانید با این تخمین ، میزان انرژی صرفه جویی شده را محاسبه نمایید.

      پاسخ

دیدگاه ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*



معرفی رادیاتور های قرنیزی