بیلدینگ پلاس
بیلدینگ پلاس

سقف یوبوت

رشد و گسترش روز افزون ساخت و ساز ساختمان در دنیا باعث شده است که استفاده از مصالح و روشهای سنتی در ساخت دیگر جوابگوی سرعت و نیاز های طراحی نباشد. بنابراین استفاده از مصالح و روش های جدید و تکنیک های نوین در ساخت و ساز امری اجتناب ناپذیر است. تکنولوژی های سقف های سبک از جمله تکنیک هایی هستند که به بالا بردن سرعت ساخت و ساز و کاهش بار سازه کمک زیادی می کنند. در ادامه معرفی انواع سقف های حفره دار ، در این نوشتار به معرفی و بررسی سقف یوبوت می پردازیم.

شماتيک سقف یوبوت در کف کلاس

سقف یوبوت چیست

سقف یوبوت یک سیستم دال توخالی است که توسط شرکت ایتالیایی دالی فرم ارائه شده است. در سقف یوبوت برخلاف دیگر سیستم های سقف با حفره های پلاستیکی، از المان های کروی استفاده نمی شود، بلکه از المان های به شکل مخروط ناقص استفاده می شود. از نظر اجرایی، سیستم سقف یوبوت بسیار شبیه به سقف کوبیاکس است، زیرا در هر دو سیستم ، تمامی مراحل ساخت سقف در محل سایت و با استفاده از قالب بندی و بتن ریزی در جا انجام می گیرد.

بخش های مختلف تشکیل دهنده سقف یوبوت عبارتند از قالبهای پلاستیکی یوبوت، میلگردهای تحتانی و فوقانی و بتن. با قرار گرفتن المانهای پلاستیکی سقف یوبوت در بین میلگرد و بتن ریزی مجموعه ای از تیرهای متعامد به وجود می آید که از بالا و پایین توسط دال های پیوسته بتنی احاطه شده اند. این دال ها عملکرد توأمان تیرهای متعامد را تضمین کرده و سختی پیچشی کافی برای مقطع دال به وجود می آورد ، بنابراین یک مکانیزم انتقال نیروی دوطرفه ایجاد می شود. اتصال دال با ستون ها و دیوارهای برشی از طریق ایجاد ناحیه های توپر بتنی در اطراف ستون یا دیوار برشی انجام می شود که ابعاد این ناحیه های بتنی تو پر بستگی به میزان تنش های پیش بینی شده در طراحی دارد.

دال یوبوت نیازی به تیر بین ستون ها ندارد. یک تیر در پیرامون دال کفایت می کند. شبکه تیرهای عمود بر هم ایجاد شده، نیرو ها و تنش ها را به ستون ها منتقل می کند. تنها کافی است در اطراف ستون ها ناحیه ای را بدون المان های یوبوت ایجاد کنیم تا در اطراف ستون ها که برش زیاد است، مقاومت برشی افزایش یابد.

از یوبوت برای ساخت دال با دهانه های بلند یا تحمل بارهای بزرگ بدون نیاز به ایجاد تیر استفاده می شود. با توجه به تشکیل شدن این نوع دال از قالب های کوچک مجزا، همچنین وزن کم و نصب سریع و آسان آنها این امکان را به طراح می دهد که پارامترهای هندسی را با توجه به شرایط مختلف معماری انتخاب کند.

المان ها و اجزای سقف یوبوت

المان ها و اجزای سقف یوبوت

معرفی المانها و اجزای سقف یوبوت

یوبوت یک قالب از جنس پلی پروپیلن است که برای ساخت سقف های سبک طراحی شده است. این قالب ها به شکل یک جعبه مخروطی شکل هستند. مربع محیطی آنها دارای ضلع ۵۲ سانتی متری بوده و ارتفاع آنها بین ۱۰ تا ۲۸ سانتی متر متغیر است. در صورت نیاز قطعات تکی می توانند با سوار شدن بر روی هم قطعات مرکب با ارتفاع بیشتر را ایجاد کنند.

المان تکي سقف یوبوت

نمونه ای از المان تکی سقف یوبوت

المان جفتي سقف یوبوت

نمونه ای از المان جفتی سقف یوبوت

پایه های یوبوت ها دارای اندازه استاندارد بین ۵ تا ۱۰ سانتی متر هستند که در صورت نیاز پایه های تا ارتفاع ۲۰ سانتی متری نیز موجود هستند. این پایه ها ضخامت دال تحتانی را تعیین می کنند.

گيره صلب سقف های یوبوت

نمونه گیره صلب

نصب صحیح المانهای سقف یوبوت به وسیله گیره صلب طراحی شده برای آنها انجام می گیرد که با استفاده از این گیره ها فاصله مورد نظر طراح برای ایجاد عرض مطلوب تیرهای متعامد به راحتی قابل تنظیم است. این گیره ها در قسمت فوقانی المان در داخل شیار موجود قفل شده و المانهای مجاور را در کنار هم فیکس می کند.

اتصال یوبوت ها با گيره صلب

شماتیک اتصال یوبوت ها

نقاط اتصال با گيره

نقاط اتصال سقف های یوبوت بوسیله گیره

در برخی از انواع سقف های یوبوت از پل های اتصال استفاده می شود.(شکل زیر)

پل اتصال يوبوت ها

پل اتصال یوبوت ها

همچنین برای استفاده از یوبوت های تکی از صفحات مخصوص برای بستن آن استفاده می شود.

شکل شماتيک صفحه مخصوص براي بستن یوبوت تکی

صفحه مخصوص برای بستن یوبوت تکی

مزایای استفاده از سقف های یوبوت

علاوه بر مزایای بسیاری که انواع سقف سبک دارند، سقف یوبوت دارای دو مزیت عمده دیگر نسبت به آنهاست  که مربوط به شکل المان های آن است. یکی اینکه به دلیل شکل مخروط ناقص المانهای یوبوت، با انجام عمل بتن ریزی، در فاصله بین آنها تیرهای I شکل بتنی به وجود می آید، که این موضوع باعث ایجاد شبکه بسیار بزرگی از تیرهای I شکل عمود بر هم در سرتاسر دال شده و میزان باربری (مخصوصا در تحمل لنگر) و سختی دال را بهبود می بخشد. مزیت عمده دیگر آن نسبت به سایر سقف های توخالی با حفره های پلاستیکی این است که به دلیل کروی نبودن المان های سقف یوبوت ، چیدن آنها بر روی هم در محل انبار کردن و همچنین در زمان حمل و نقل فضای زیادی را اشغال نمی کند که این موضوع کاهش هزینه های نگهداری و حمل و نقل را در پی خواهد داشت .

به طور کلی مزایای استفاده از سقف های یوبوت در ساخت و ساز را می توان موارد زیر برشمرد:

شماتيک نمايش مزايای سقف یوبوت

مزایای سقف یوبوت نسبت به روشهای سنتی

  1. افزایش تعداد طبقات- امکان افزایش تعدا طبقات در برجها با ارتفاع یکسان و فضای یکسان نسبت به دالهای معمولی
  2. دهانه های بلند و انعطاف پذیری در معماری – فضاهای بزرگتر
  3. کاهش ضخامت دال – دالهای نازکتر با باربری یکسان یا بابربری بیشتر با ضخامت یکسان
  4. عدم نیاز به تیر بین ستونها
  5. کاهش تعداد ستونها و بهینه سازی مقطع ستونها
  6. کاهش بار کلی ناشی از وزن سازه بر روی ستونها و فونداسیون
  7. کوچک شدن فونداسیون ها و کاهش عمق پی کنی و کاهش هزینه های آن
  8. عایق در برابر صدا – کاهش انتقال صدا
  9. مقاومت در برابر آتش
  10. کاهش استفاده از آهن در دالها ، ستونها و فونداسیون تا ۱۵ درصد.
  11. بتن ریزی کمتر تنها درمورد دالها نیست بلکه ستونها و فونداسیون نیز بتن کمتری مصرف خواهد شد.
  12. کاهش وزن ساختمان مقاومت در برابر زلزله را در پی خواهد داشت.

مقایسه سقف های یوبوت با سقف‌های با پرکننده کروی

سقف یوبوت برای اجرای دهانه ‌های متراژ های مختلف هیچ گونه محدودیتی ندارد. اما سقف های با پرکننده کروی امکان پوشش سازه ‌هایی با دهانه کوچکتر از ۸ متر را دارند. در دهانه‌ های بیشتر از ۸ متر و تا ۱۰ متر به سبب آنکه سقف های با پرکننده کروی جان برشی منظمی ندارند و در برابر برش ‌های یکطرفه دال ضعف دارند باید همراه با تیرهای آویزدار اجرا گردند و برای دهانه‌ های بیش از ۱۰ متر اجازه اجرا ندارد.

سقف یوبوت با داشتن شیب جداره و لبه انتهایی و نیز باز بودن کف قالب مشکل تحمل وزن کاگر را نداشته ولی سقف با پرکننده کروی به دلیل عدم پایداری، نمی تواند زیر وزن کارگر قرار گیرد و لذا به کیج ‌های فلزی جهت مهار نیاز دارد. همین موضوع هزینه اجرای این سیستم را افزایش می‌دهد. در ضمن به دلیل بسته بودن آن در هنگام بتن ریزی از داخل بتن بالا می‌زند که باید با سیم به زیر قالب بسته شود.

قالب ‌های سقف یوبوت با داخل هم قرار گرفتن، حجم بسیار کمی را در حمل و نقل و دپوی مصالح اشغال می‌کند . در حالیکه از مشکلات اصلی سقف با پرکننده‌های کروی، حمل و نقل آنها و جاگیر بودن در هنگام حمل و دپوی مصالح می باشد. در حقیقت در این سیستم، هوا حمل می‌شود!

کف کلينيک درماني با يوبوت

مقایسه سقف یوبوت و سقف سبک پلی استایرن

پلی استایرن یک ماده پر مصرف در زمینه ساخت و ساز در جهان است. مخصوصا هنگامی که در دال های پیش ساخته به کار گرفته شود. چون پلی استایرن یک ماده ارزان و قابل انعطاف است. اگر چه در چند سال اخیر، مجامع علمی و فنی بر روی برخی معایب آن متمرکز شده اند.

قبل از هرچیز، این واقعیتست که پلی استایرن، در دمای اتاق ماده سمی مونومر استایرن آزاد می کند. علاوه بر آن، برخی مطالعات در دانشگاه پلی تکنیک میلان نشان داده است که سقف های سبک که در آنها از پلی استایرن استفاده شده است ، تنها پس از ۲۰ دقیقه قرار گرفتن در معرض آتش متلاشی می شوند. این مسئله ناشی از وجود هوای گرم در حفره هاست که باعث افزایش فشار می گردد و همچنین دلیل دیگر آن تصعید استایرن است. برای جلوگیری از این اتفاق ، تولید کنندگان سقف های پیش ساخته، اخیرا، منافذی را در دال ایجاد می کنند تا فشار داخل حفره ها در حد فشار هوای خارجی بماند. اما با این روش، از حفره ها استایرن به بیرون نشت می کند که ماده ای سمی است.

در مقابل سقف یوبوت از پلی پروپیلن ساخته شده که حتی در برابر حرارت هم سمی نیست. علاوه بر آن، آزمایشگاه های CSI ، تست آتش را بر روی دال سبک اجرا شده با سقف یوبوت و سه سانتیمتر کاور بتن انجام داده و این سازه استاندارد REI 180 دقیقه را کسب کرده است. در نهایت، پلی استایرن ماده ای است که در زمان حمل و نقل و دپو در محل سایت فضای زیادی را اشغال می کند، اما سقف یوبوت طوری طراحی شده که قابلیت دپو با حجم کم را داشته باشد. همچنین پلی استایرن می تواند آب را به خود جذب کرده و موجب پدیده شکفتگی شود.

گارگران در حال اجراي سقف یوبوت

اجرای سقف یوبوت

مراحل اجرای سقف یوبوت

اجرای سقف یوبوت به صورت قالب بندی و بتن ریزی در محل سایت است و به صورت پیش ساخته اجرا نمی شود. با این وجود از پیچیدگی خاصی برخوردار نبوده و با سرعت قابل توجهی انجام می شود. وجود گیره های اتصال با اندازه های مشخص موجب سهولت در نصب قطعات پلاستیکی یوبوت شده و تنظیم فاصله این قطعات را به آسانی میسر کرده است. هم چنین پایه های مخروطی شکل این قطعات ضخامت دال زیر این قطعات را تضمین کرده و نیازی به استفاده از لقمه برای ایجاد فاصله بین قالب ها و قطعات یوبوت نیست.

مراحل اجرای سقف های یوبوت بدین ترتیب است.

قالب هاي چوبي زير سقف یوبوت

قرار گرفتن قالب های چوبی

قرار گرفتن ميلگرد بر روي فاب چوبي

قرار گرفتن میلگرد بر روی قاب چوبی

۱- کل سطح دالی که قرار است بتن ریزی شود به وسیله قالب های چوبی یا سیستم های مشابه پوشیده می شود. سپس میلگردهای تحتانی در دو جهت عمود بر هم مطابق طراحی بر روی آنها قرار می گیرند.

 

چيدن یوبوت ها بر روي چوب و ميل گردها

قرار دادن یوبوت ها بر روی قالب ها و میلگرد ها

۲- قطعات سقف یوبوت بر روی قالبها و میلگردها قرار داده می شوند و با استفاده از گیره های جانبی به هم متصل می شوند تا فاصله مطلوب بین آنها برای ایجاد تیرهای عمود بر هم ایجاد شود. پایه های مخروطی شکل این قطعات موجب بالا رفتن آنها شده و امکان بتن ریزی و ساخت لایه پایینی دال را فراهم می کند. اگر از المان های دوگانه و یا سه گانه استفاده شود، این المان ها باید ابتدا روی هم سوار شوند.

 

ميلگرد گذاري بر روي یوبوت ها

قراردادن میلگرد بر روی یوبوت ها

۳- با قرار دادن شبکه میلگرد فوقانی بر روی المان های یوبوت در دو جهت متعامد  و قرار دادن میلگردهای برشی در جاهایی که طبق طراحی لازم است، میلگرد گذاری به پایان می رسد.

تکميل مرحله ميلگرد گذاری بر روي یوبوت ها

تکمیل مرحله میلگرد گذاری برای شروع بتن ریزی

۴- برای جلوگیری از شناور شدن المان های سقف یوبوت، بتن ریزی باید در دو فاز مجزا انجام شود. ابتدا لایه اول بتن به اندازه ارتفاع پایه های یوبوت ریخته می شود. این مرحله تا زمانی که بتن شروع به گرفتن و نیمه سیال شدن کند ادامه می یابد.

بتن ريزي در مرحله اول

مرحله اول بتن ریزی

۵- هنگامی که بتن گرفت، بتن ریزی دوباره شروع می شود و تا پوشاندن کامل المان های سقف یوبوت ادامه پیدا می کند. در انتها سطح بتن با استفاده از ابزارهای سنتی تسطیح و صاف می شود.

کارگر در حال اجراي سقف یوبوت

بتن ریزی نهایی سقف یوبوت

۶- پس از آنکه بتن کاملا گرفت و سازه سخت شد، می توان قالب ها را جدا کرد. سطح زیر سقف سطح صافی خواهد بود.

مقایسه پی ریزی با اجزای یوبوت با روش سنتی

مقایسه پی ریزی به روش یوبوت با روش های سنتی

موارد کاربرد سقف های یوبوت

سقف یوبوت در همه مواردی که نیاز به اجرای یک دال با مصرف کمتر بتن و در نتیجه سازه سبکتر است، کاربرد دارد. سیستم یوبوت راه حل مناسبی برای دال های با دهانه های بلندتر و یا ظرفیت باربری بیشتر است. این سیستم مخصوصا برای سازه هایی که نیاز به فضای باز قابل توجهی دارند ، مانند ساختمان های صنعتی و اقتصادی و اجرایی و همچنین سازه های عمومی  ، عمرانی و مسکونی مناسب است. این نوع سقف به دلیل عدم نیاز به اجرای تیر، امکان توزیع نامنظم ستون ها و انعظاف پذیری بیشتر در طراحی فضاها را به وجود می آورد. سقف یوبوت به دلیل امکان حمل و نقل مجموعه های بزرگ تر المان های یوبوت و وزن کمتر و در نتیجه قدرت مانور بیشتری که به وجود می آورد ، می تواند برای ساخت سازه های افقی بدون کمک وسایل بالا برنده به کار گرفته شود.

نظر شما در مورد استفاده از سقف های یوبوت چیست؟ آیا استفاده از آنها را در مقایسه با سقف های سبک دیگر مانند سقف کوبیاکس یا سقف بابل دک و سقف های عرشه فولادی پیشنهاد می نمایید؟

در ادامه دو ویدئو از مراحل اجرای سقف های یوبوت آمده است.

منبع: daliform

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس کاری حرفه ای و اخلاقی است”

Review: 4.99 - "سقف یوبوت" by , written on اسفند ۱۵, ۱۳۹۵

رشد و گسترش روز افزون ساخت و ساز ساختمان در دنیا باعث شده است […]

مقالات مرتبط

اتصال سقف عرشه فولادی به تیر آهن

سقف عرشه فولادی

رشد و گسترش روز افزون ساخت و ساز ساختمان در دنیا باعث شده است که استفاده از مصالح و روشهای سنتی در ساخت ...

سقف کوبیاکس زرد

سقف کوبیاکس ( Bubble Deck )

تکنولوژی سقف کوبیاکس یا Bubble Deck به شما اجازه می دهد ساخت و ساز بسیار انعطاف پذیر و سقفی پایدار و اق ...

شماتیک اجرا شده سقف های تو خالی

معرفی انواع سقف سبک (حفره دار یا توخالی)

نوشتار پیش رو به ابتدا سقف سبک را معرفی می نماید و در ادامه به انواع مختلف این نوع از سقف های حفره دار ...

دیدگاه ( 1 )

  1. سایبان خودرو۰۴ آذر ۱۳۹۶

    ممنون از مطالب خوبتون

    پاسخ

دیدگاه ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*



معرفی انواع سقف سبک (حفره دار یا توخالی)