بیلدینگ پلاس
بیلدینگ پلاس

اتصالات لوله پنج لایه

از مهمترین خاصیت لوله های پنج لایه این است که از مقدار کمتری اتصالات در آن اضافه می شود چرا که به علت منعطف بودن منجر به حذف زانویی در طول مسیر شده است. اتصالات لوله پنج لایه به دو صورت اتصالات پرسی و اتصالات کوپلی در بازار موجود است. در ادامه مقاله لوله پنج لایه ، این مقاله به اتصالات لوله پنج لایه پرداخته است.

لوله کشی گرمایش از کف و استفاده از اتصالات لوله پنج لایه

لوله پنج لایه چیست

این لوله ها دارای عمر بالایی بوده و به علت صاف و سیقلی بودن سطح داخل آن ها دارای رسوب پذیری تقریبا صفر می باشد و نیز افت فشار کمتری در سیستم لوله کشی ایجاد می کند و ب علت وجود لایه آلومینیوم در هسته این نوع لوله ها، انعطاف پذیری خوبی دارند و به راحتی و با نیروی دست می توان آن ها را فرم داد. به همین دلیل استفاده از اتصالات لوله پنج لایه مثل زانو ها در مسیر به حداقل می رسد. این لوله ها تحمل فشار کاری تا ۱۰ بار را دارند.

معمولا از لوله های پنج لایه برای مصارف آب آشامیدنی ، حرارت مرکزی با آب گرم و گرمایش از کف استفاده می کنیم.

لوله دو لایه چسب و دو لایه پلیمر و یک لایه آلومینیوم است

ساختار لوله ۵ لایه

لوله پنج لایه گزینه مناسبی برای سیستم های آب رسانی و سیستم های حرارت مرکزی است. این لوله های چند لایه که به کمک تکنولوژی های برش لبه ای تولید می شوند، به خوبی ویژگی های پلاستیک و فلز را با هم ترکیب می کنند. در حقیقت این نوع لوله ها که چند لایه هستند، شامل دو لایه پلی اتیلن (PEX) در هم بافته شده است که به یک لایه آلومینیوم (AL) در وسط متصل شده است. اتصالات لوله پنج لایه به وسیله ی روش های اتصال مکانیکی ایجاد می شود و برای اتصالات می توان از هر دو روش اتصال فشاری و اتصال به وسیله پیچ و مهره بهره برد.لوله ۵ لایه این امکان را به نصاب لوله ها می دهد که انواع سیستم های مختلف لوله کشی را برای مقاصد آب رسانی و گرمایش، طراحی و اجرا کند. همان طور که در بالا ذکر شد لوله های پنج لایه از دو ماده مختلف با ویژگی های مختلف تشکیل شده است.  این دو ماده در حالی که دارای خواص و ویژگی های متفاوتی نسبت به یکدیگر هستند با یکدیگر ترکیب می شوند تا در اثر این ترکیب خواص ویژه و  جالب توجهی را ارائه نمایند.

قسمت داخلی لوله پنج لایه که به طور مستقیم با سیال انتقالی در تماس است، از پلی اتیلن های بافته شده(pe-x) ساخته شده است. سپس این لایه توسط یک لایه آلومینیومی پوشیده شده است و سپس توسط اشعه لیزر لبه های دو لایه به هم جوش داده شده است. در حقیقت لوله ۵ لایه از دو لایه پلی اتیلنی در هم تنیده شده و یک لایه آلومینیوم در وسط تشکیل شده که بین هر دو لایه به وسیله چسبی محکم و مناسب اتصال برقرار شده است.

لوله پنج لایه در سیستم های گرمایشی و سرمایشی بسیار پرکاربرد است

سطح مقطع لوله پنج لایه

مزایای لوله ۵ لایه

لایه پلی اتیلنی که سطح خارجی لوله ۵ لایه را پوشانده است از خوردگی و اعمال فشار بیش از حد بر لایه فلزی میانی به وسیله مصالح ساختمانی نظیر ماسه و سیمان جلوگیری می کنند.

سطح داخلی لوله که به شدت نرم و هموار است و دارای زبری کمی است، باعث کاهش افت فشار پیوسته در درون لوله می گردد و هم چنین خطر انسداد در لوله را کاهش می دهد.

لوله های پنج لایه یک نظر عایق حرارتی عالی هستند و در نتیجه باعث حفظ انرژی آب داغی که در حال انتقال است می گرددو در نتیجه باعث کاهش اتلاف انرژی گرمایی می شود. ضریب هدایت حرارتی این لوله ها در حدودW/mK 0.43 است.

لایه در هم تنیده شده ی پلی اتیلنی داخلی دارای تمامی استاندارد های بهداشتی می باشد در تنیجه این لوله ۵ لایه را برای انتقال مایعات خوارکی و نوشیدنی مناسب می سازد.

دو لایه پلی اتیلنی به کار رفته در ساخت لوله پنج لایه باعث کاهش نویز و سر و صدای ناشی از انتقال سیال در درون لوله حتی در دبی های زیاد و هم چنین وجود ضربه قوچ می گردد.

لایه آلومینیومی باعث اضافه شدن ویژگی های در خور توجهی به لوله های پنج لایه می گردد. یکی از ویژگی های اضافی شده سهولت شکل پذیری این نوع لوله ها است. در حالیکه شکل دهی راحت است، این تغییر شکل در طول زمان نیز خود را به خوبی حفظ می کند. در نتیجه باعث می شود که مسیر نصب لوله به خوبی طی شود بدون اینکه نیاز به نصب اتصالاتی باشد. هم چنین وجود فلز آلومینیوم باعث می شود که بتوان از خم های تیز در مسیر لوله استفاده کرد بدون اینکه تغییر چندانی در سطح مقطع داخلی لوله ایجاد شود.

سفتی آلومینیوم باعث می شود که استحکام زیادی به لوله بخشیده شود از این نقطه نظر که از هر گونه مچاله شدن و جمع شدن لوله در اثر فشار های خارجی جلوگیری کند.

وجود لایه آلومینیومی باعث جلوگیری از نفوذ اکسیژن از طریق دیواره لوله می شود و این باعث می شود این نوع لوله ها کاملا در مقابل نفوذ اکسیژن مقاوم باشند.

به دلیل مقاومت بالای لوله ۵ لایه و به دلیل وجود لایه پلی اتیلنی داخلی که مستقیما در تماس با سیال در حال انتقال است، این لوله های جدید را می توان در شرایط فشار ۱۰bar، دمای ۷۰oC استفاده نمود، در این شرایط عمر لوله پنج لایه برابر با پنجاه سال خواهد شد. اگر بخواهیم از لوله تحت فشار ۱۰bar در دمای ۹۵oC استفاده کنیم عمر لوله به شدت کاهش خواهد یافت.

انواع اتصالات لوله پنج لایه

از ویژگی های مثبت لوله های پنج لایه استفاده کمتر از اتصالات است. لوله های پنج لایه به دلیل منعطف بودن نیازی به اتصالاتی مثل زانویی نیست و به همین دلیل لوله کشی لوله های پنج لایه بسیار آسان تر است. اتصالات لوله پنج لایه نسبت به دیگر لوله های دارای قیمت بالاتری هستند چرا که جنس آن ها از برنج است و ساختار آن کمی پیچیده تر از اتصالات دیگر لول های است. اتصالات لوله های پنج لایه به دو دسته زیر تقسیم می شوند:

  • اتصالات کوپلی یا مهره ماسوره ای لوله پنج لایه
  • اتصالات پرسی لوله پنج لایه
اتصال کوپلی یا مهره ماسوره ای لوله پنج لایه

اتصال کوپلی یا مهره ماسوره ای پنج لایه

اتصالات کوپلی لوله پنج لایه

از ویژگی های بسیار مثبت اتصالات کوپلی لوله پنج لایه این است که برای ایجاد اتصال و انجام دادن عمل آب بندی نیازی به پرس پنج لایه و یا ابزار خاصی نیست و تنها با یک آچار معمولی می توان عمل آب بندی را در آن انجام داد. در زمان استفاده از اتصالات پنج لایه استفاده از اتصالات کوپلی در حجم کاری بالا چندان رایج نیست چرا که از طرفی زمان نصب در اتصالات کوپلی پنج لایه نسبت به اتصالات کوپلی پرسی بیشتر است و از طرف دیگر آب بند کردن اتصالات کوپلی لوله پنج لایه دشوارتر از اتصالات پرسی است. لذا توصیه می شود که بعد از نصب اتصالات کوپلی پنج لایه از سیستم مورد نظر با فشار مناسب تست گرفته و از عدم نشتی آن اطمینان حاصل کنید.

اتصالات کوپلی لوله پنج لایه دارای سه قست مختلف می باشد:

  • بدنه اتصالات کوپلی: این بخش از اتصالات کوپلینگی لوله پنج لایه ، بخش بیرونی اتصال است و از داخل آن رزوه شده است و برای آب بند کردن اتصال جای آچارخور روی آن وجود دارد. بدنه از جنس برنج است و معمولا برای مقاوم سازی و زیباسازی از روکش نیکل بر روی آن استفاده می شود.
  • اورینگ های اتصالات کوپلی: شامل دو عدد ارینگ پلاستیکی است که بر روی رزوه های اتصالات کوپلی پنج لایه نصب می شود.
  • حلقه برنجی مهار لوله پلاستیکی: این برای مهار کردن لوله و برقراری اتصال است و در واقع لوله در میان بدنه اتصال و حلقه و یا مهره مهار پلاستیکی محصور می شود و عمل آب بندی در آن صورت می گیرد.

برای آب بند کردن و نصب اتصال در اتصال کویلی پنج لایه مراحل زیر را انجام می دهیم:

مرحله اول: لوله را ببرید

قیچی مخصوص لوله پنج لایه را عمود بر لوله در نقطه دلخواه قرار داده و یک برش نرم و صاف را انجام دهید.

با قیچی لوله پنج لایه یک برش تمیز و صاف داشته باشید

برش لوله پنج لایه با قیچی مخصوص

برش لوله باید صاف و بدون برآمدگی باشد.

برش تمیز لوله پنج لایه بدون بر آمدگی و فرو رفتگی

سطح بریده شده لوله ۵ لایه با قیچی

مرحله دوم: لوله را گشاد کنید

به وسیله ابزار کالیبر می توانید دهانه لوله پنج لایه را گشاد کنید. سایز کالیبر مناسب را پیدا کرده و دهانه لوله پنج لایه را گشاد کنید.

کالیبره کردن لوله پنج لایه برای نصب اتصالات لوله پنج لایه

ابزار کالیبر برای آماده سازی ایجاد اتصال

به صورتی که در شکل می بینید کالیبر را کاملا در لوله ببرید.

کالیبر لوله پنج لایه را در لوله کرد و آن را دو یا سه بار بچرخانید تا سطح داخلی آن تراش بخورد

استفاده از ابزار کالیبر لوله ۵ لایه

سپس با نگه داشتن لوله در همان موقعیت، لوله را دو یا سه بار بچرخانید تا کالیبر قسمت های اضافی را برش دهد.  تراش خوردن سطح داخلی لوله به این منظور است که عمل کالیبر کردن به طور صحیح اتفاق افتاده است.

با چرخاندن لوله سطح داخ کولی لوله 5 لایه تراش می خورد و به صورت مخروطی شکل می شود

تراشیده شدن سطح داخلی لوله پنج لایه

پس تراش خوردن سطح داخلی ، لوله پنج لایه باید شبیه به این شکل شود و سر لوله به صورت مخروطی شکل گشاد شود. مخروطی شدن سر لوله پنج باعث می شود نصب اتصالات لوله پنج لایه مناسب تر شود.

سطح داخلی لوله پنج لایه به صورت کونیک کرده تا امکان نصب اتصالات لوله پنج لایه ایجاد شود

سطح مقطع کونیک شده لوله پنج لایه

مرحله سوم: نصب اتصالات لوله پنج لایه

در این مرحله اتصالات لوله 5 لایه را به یکدیگر نصب کرده

نصب اتصالات کوپلی لوله ۵ لایه

در این مرحله ابتدا حلقه فشرده سازی اتصالات لوله پنج لایه را مطابق شکل در لوله قرار دهید. سپس دو ارینگ پلاستیکی لوله پنج لایه را مثل شکل بر روی اتصال قرار دهید.

شکل نصب شده اتصالات لوله پنج لایه به صورت شکل زیر می باشد.

بدنه اتصال کوپلی لوله پنج لایه را در داخل لوله قرار داده تا بتوانیم آن را نصب کنیم

اجرای اتصال کوپلی لوله ۵ لایه

مرحله چهارم: سفت کردن مهره اتصالات لوله پنج لایه

مهره را به سمت به سمت اتصال هل دهید و ابتدا آن را با دست سفت کنید(حدودا ۲ دور کامل)

نصب اتصالات کوپلی لوله پنج لایه

بستن اتصال مهره ماسوره ای لوله پنج لایه

سپس مطابق شکل زیر و با استفاده از ۲ عدد آچار پیچ و مهره را کاملا سفت کنید (حدودا ۱ تا ۱٫۵ دور کامل)

با سفت کردن اتصالات کوپلی لوله پنج لایه می توانید آن آب بند کنید. اتصالات مهره ماسوره ای لوله های پنج لایه را محکم و آب بند کنید

آچارکشی کردن اتصال مهره ماسوره ای لوله پنج لایه

مرحله پنج: اتصال برقرار شد

زمانی که اتصالات لوله پنج لایه به صورت کامل برقرار شود باید شکلی شبیه به تصویر زیر داشته باشد.

مشاهده اتصالات مهره ماسوره ای لوله 5 لایه

تکمیل شدن اتصال کوپلی لوله پنج لایه

 

اتصال مهره ماسوره ای لوله پنج لایه

اتصال مهره ماسوره ای لوله پنج لایه

اتصالات پرسی لوله پنج لایه در سیستم های تاسیسات با حجم پروژه های بزرگ بسیار رایج است

اتصالات پرسی لوله پنج لایه

اتصالات پرسی لوله پنج لایه

اولین دست از اتصالات لوله پنج لایه اتصالات پرسی پنج لایه هستند. اتصالات پرسی لوله پنج لایه به کمک ابزاری به اسم پرس لوله پنج لایه عمل آب بندی صورت می گیرد. در این اتصال ها آب بندی بسیار ساده انجام می شود و برای پروژه هایی با حجم کاری بالا مناسب است چرا که از طرفی سرعت انجام کار را بالا می برد و از طرف دیگر آب بند کردن آن به سادگی انجام می شود و اگر که انجام پرس به صورت درست انجام شود احتمال بروز نشتی بسیار پایین تر است.

برای مشاهده نحوه برقراری اتصال و آب بندی اتصال لوله پنج لایه می توانید ویدیوی زیر را مشاهده کنید.

 

برداشت و ترجمه از pexuniverse

تحریریه کلینیک ساختمان بیلدینگ پلاس

“برداشت از مطالب با ذکر منبع و لینک سایت بیلدینگ پلاس کاری حرفه ای و اخلاقی است

 

Review: 5 - "اتصالات لوله پنج لایه" by , written on اردیبهشت ۱۶, ۱۳۹۷

از مهمترین خاصیت لوله های پنج لایه این است که از مقدار کمتری […]

مقالات مرتبط

لوله پنج لايه

لوله پنج لایه

یکی از پرکاربرد ترین لوله ها در صنعت تاسیسات ساختمان لوله های چند لایه تلفیقی PEX-AL-PEX است که با نام ...

شماتیک لایه های گرمایش از کف

گرمایش از کف

گرمایش از کف در کشور های آسیای شرقی قدمتی هزاران ساله دارد. حتی در مناطقی از ایران برای استفاده از حرار ...

لوله های پوش فیت مزایا و ویژگی های زیادی دارد که باعث پر طرفدار شدن و محبوب تر شدن آن شده است

لوله پوش فیت

لوله پوش فیت چند سالی است که وارد بازار تاسیسات ایران شده است و با توجه به این که نسبت به دیگر نوع لوله ...

دیدگاه ( 4 )

  1. بوستانی۰۷ خرداد ۱۳۹۷

    سلام
    قصد اجرای لوله کشی کوچکی با لوله ۵ لایه را دارم.
    پیشنهاد شما استفاده چه نوعی از اتصالات لوله پنج لایه است؟

    پاسخ
    • هیات تحریریه بیلدینگ پلاس۰۷ خرداد ۱۳۹۷

      سلام
      اگر قصد اگر دسترسی به دستگاه پرس لوله پنج لایه دارید می توانید از اتصالات پرسی لوله پنج لایه استفاده کنید اما اگر این ابزار را در اختیار ندارید می توانید از اتصالات کوپلی لوله پنج لایه استفاده کنید.

      پاسخ
  2. ramezani۱۶ خرداد ۱۳۹۷

    سلام ممنون از مقاله بسیار خوبتون . بسیار مفید و کاربردی بود
    چرا اتصالات لوله پنج لایه نسبت به دیگر نوع لوله ها گران تر است؟

    پاسخ
    • تحریریه بیلدینگ پلاس۱۸ خرداد ۱۳۹۷

      اتصالات لوله پنج لایه با توجه به جنس برنجی آن ها و ساختار پیچیده تر آن گران تر از دیگر اتصالات است.
      اما باید این را مد نظر داشته باشید که لوله های پنج لایه به دلیل انعطاف پذیر بودن آن ها ، عملا احتیاجی و به زانویی و دیگر اتصالات برای تغییر مسیر ندارند بنابر این از تعداد کمتری اتصالات لوله پنج لایه استفاده می شود و این هزینه اضافی اتصالات را جبران می کند.

      پاسخ

دیدگاه ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*



معرفی لوله های پنج لایه Pex Al Pex